Αλάνθαστα αδρανείς (γράφει η Αγγελική Βλαχοπούλου)

Αλάνθαστα αδρανείς

Πολλά χρόνια πριν, σπουδάζοντας στο Ρέθυμνο (Πανεπιστήμιο Κρήτης-Φιλοσοφική Σχολή) με είχε στιγματίσει η πρώτη επίσκεψη στην ξακουστή βιβλιοθήκη του. Έμπαινες μέσα σ’ ένα αχανές κτήριο το οποίο είχε πλήθος βιβλίων, υπολογιστές και μια εκπληκτική πανοραμική θέα στο Κρητικό Πέλαγος και στο Ενετικό Κάστρο. Μπαίνοντας εκεί ο μέσος φοιτητής αυτομάτως σχεδόν ένιωθε υπεύθυνος ενήλικας που έπρεπε να βρει, να συγκρίνει, να κοπιάσει ώστε να συλλέξει το υλικό για την εργασία του, να διαβάσει, να γράψει κάποιο άρθρο χωρίς τίποτα να του εξασφαλίζει ότι η προσπάθειά του θα είναι και επιτυχής!

Μεσολάβησαν αρκετά χρόνια, oικονομικές καταστροφές, πανδημία, στερήσεις, όμως η τεχνολογία αεικίνητη εξελισσόταν χωρίς να τη σταματά τίποτα και κανείς! Κάποια στιγμή -σε πρόσφατο σχετικά χρόνο- «έσκασε» και η ΑΙ, ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ λέει… Και το παράδοξο ήταν ότι φοιτητές και μαθητές δεν φάνηκαν καθόλου απροετοίμαστοι και κατά συνέχεια φειδωλοί με τη χρήση της. Ξαφνικά, σαν να τη χρησιμοποιούσαν από χρόνια οι εκθέσεις έρχονταν έτοιμες και χωρίς λάθη, το διάβασμα λέει γίνεται πια σε γρήγορο χρόνο και οι σπουδαστές σταμάτησαν να αγχώνονται, καθώς πλέον όλα γίνονται πολύ απλά με μια γρήγορη αναζήτηση.  Από την άλλη, ο εκπαιδευτικός κόσμος διχασμένος: Οι νεότεροι όπως πάντα αισιόδοξοι και ενθουσιασμένοι καθώς ακόμα μια νέα πρόσβαση να σου κάνει τη ζωή ευκολότερη, γιατί όχι; Οι παλιότεροι αρκετά κουρασμένοι από τα προβλήματα που ζουν τα τελευταία χρόνια στο σχολείο είναι από καχύποπτοι έως απορριπτικοί. Μάλιστα, μια κυρία μας έλεγε ότι θα χάσουμε και τη δουλειά μας σε λίγα χρόνια..

Τα σεμινάρια ΑΙ εκπαιδευτικών από την άλλη έχουν πάρει φωτιά, ευκαιρία να βγάλουν και κάποιοι χρήματα θα πουν οι υποψιασμένοι.

Σε συζήτηση με τους μαθητές για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή προέτρεψα να γράψουν κείμενο στην τάξη χωρίς βοήθεια, τους τόνισα την αξία της κριτικής σκέψης και από κοινού προσπαθήσαμε να δούμε τα δεινά του πολέμου διαχρονικά. Κάπου εκεί ήρθε στη συζήτηση ο φόβος της λάθος απάντησης και του ορθογραφικού λάθους, εκεί για άλλη μια φορά ειπώθηκε η αξία του, από αυτό μαθαίνεις, είναι το στάδιο που θα σε οδηγήσει στην επιτυχία και μη το φοβάσαι!

Το ΑΙ όπως κάθε νέα τεχνολογική ανακάλυψη ήρθε για να κάνει τη δουλειά του, αλλά εμείς συνεχίζουμε να κάνουμε τη δική μας. Δεν απορρίπτουμε, δεν κάνουμε κατάχρηση αλλά εμμένουμε στο ανθρώπινο εγκέφαλο και στις δυνατότητές του.

Το 1913 ο Τόμας Έντισον είχε πει «Σύντομα τα βιβλία στα σχολεία θα είναι απαρχαιωμένα», ωστόσο σήμερα έναν αιώνα -και πάνω μετά- τα βιβλία είναι ακόμα εδώ. Από την άλλη το παράδειγμα της Σουηδίας που ξαναγυρνάει στο γράψιμο και αφήνει το πληκτρολόγιο έχει κάτι να μας πει.

Η ιστορία θα δείξει όμως εμμένουμε στο μολύβι, στην κριτική σκέψη, στην ανάγνωση βιβλίων και με γόνιμο τρόπο να συμβαδίσουμε στο συνεχές μεταβαλλόμενο ψηφιακό περιβάλλον.