«Ζωηφόρος» της Ελένης Παυλοπούλου στην Εθνική Πινακοθήκη-Παράρτημα Ναυπλίου
Η εικαστικός Ελένη Παυλοπούλου σε μια παρουσίαση-συζήτηση με το κοινό για το έργο της στα εγκαίνια της έκθεσης (28-3-2026).
Μικρή ανάπαυλα για την Εθνική Πινακοθήκη (Παράρτημα Ναυπλίου) και νέο ξεκίνημα αυτή τη φορά με ζωηφόρο καλλιτεχνική διάθεση, πνεύμα και δημιουργία. Αυτός εξάλλου είναι και ο τίτλος της έκθεσης που επιμελήθηκε η Διευθύντρια Λαμπρινή Καρακούρτη και φιλοξενεί το Παράρτημα Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου. Μια ενδιαφέρουσα ζωηφόρος οπτική η οποία συνδυάζει ιστορία (της ελληνικής επανάστασης) και σύγχρονες προεκτάσεις στον κόσμο μέσα από φαντασιακές και συμβολιστικές απεικονιστικές οπτικές του κοινωνικού και φυσικού περιβάλλοντος. Η πολιτικο-κοινωνική διάσταση στο έργο αυτό δεν είναι αμελητέα και εξηγήθηκε από την ίδια την εικαστικό στην παρουσίαση-συζήτηση που είχε με το κοινό. Αποτελεί δε συμβολή στο διάλογο για το ρόλο της Τέχνης στην διαμόρφωση στάσεων, σκέψεων και οπτικών αντίθετων με εκείνων του κυρίαρχου ορθολογισμού και της απόλυτης υλιστικής προσέγγισης του κόσμου από τον δυτικό πολιτισμό. Από την άποψη αυτή, οι συμβολικές αναφορές στον βίαιο κατακερματισμό της παγκόσμιας κοινότητας με τα γεγονότα που βιώνουμε σήμερα, αποτελούν μέρος του έργου της Ελένης Παυλοπούλου.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί, από το συνολικό έργο, η χρήση του μπλε χρώματος σε πολλές από τις συνθέσεις και ιδιαίτερα σ’εκείνες που αναφέρονται στα ιστορικά πρόσωπα της Ελληνικής Επανάστασης. Η Λαμπρινή Καρακούρτη (Ιστορικός της Τέχνης και Επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης) σημειώνει πως η χρήση του μπλε χρώματος «δημιουργεί μια έλλειψη βαρύτητας ενισχύοντας τη λογική του ονείρου, στοιχείο της σουρεαλιστικής τεχνοτροπίας που χρησιμοποιεί η ζωγράφος. Το σύνολο του ζωγραφικού έργου της γεννιέται μέσα από τη βάσανο της κατάκτησης της εκφραστικής ελευθερίας, προσφέροντας στο θεατή μια πνευματική διερεύνηση του εικαστικού πεδίου με την επιλογή των χρωματικών διαβαθμίσεων του μπλε».
Ενδιαφέρουσα επίσης είναι παρουσίαση της Γενικής Διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης Συραγώ Τσιάρα η οποία με μια λεπτή ιστορική αναδρομή σημειώνει πως το «περιφρονημένο και υποδεέστερο μπλε εξελίχθηκε σε αγαπημένο χρώμα της δυτικής τέχνης κατά τον δωδέκατο αιώνα μέχρι σήμερα… Στην αξιοθαύμαστη αυτή διαδρομή συναντούμε το θεομητορικό μπλε στα ενδύματα της Παναγίας, το βασιλικό μπλε που καθιερώθηκε ως χρώμα εξουσίας στη γαλλική αυλή καθώς και τον ανανεωμένο συμβολισμό του μπλε κατά τον δέκατο όγδοο αιώνα, ως χρώμα του Διαφωτισμού, του πνεύματος της προόδου, των ονείρων και της διεκδίκησης των ελευθεριών».
Πράγματι, οι συνθέσεις για την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης διαμορφώνουν, με την ένταση του μπλε χρώματος, μια ονειρική διάσταση των προσώπων και των γεγονότων με τα οποία συνδέονται, όσο ονειρική φάνταζε η επαναστατική αποκοτιά τους απέναντι σε μια υπερδύναμη της εποχής όπως ήταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Είναι χαρακτηριστική η όψη του Καποδίστρια που αναδύεται μέσα από τη χάρτα του Ρήγα Φεραίου, αλλά και του συνόλου των άλλων προσώπων των αγωνιστών (Μακρυγιάννης, Νικηταράς, κ.ά.). «Το μπλε στα έργα της», σημειώνει η Συραγώ Τσιάρα, «με την ποικιλία των τονικών διαβαθμίσεων και των παραλλαγών μέχρι τις παρυφές του πράσινου και του λευκού, απηχεί ένα ιδεαλιστικό εικονογραφικό πλαίσιο που μας θυμίζει τις ιδιότητες με τις οποίες συσχετίστηκε το χρώμα κατά την Εποχή των Φώτων».
Η Ελένη Παυλοπούλου έχει σπουδάσει ζωγραφική και χαρακτική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών. Στην ΑΣΚΤ έχει ολοκληρώσει επίσης μεταπτυχιακές σπουδές στη ζωγραφική. Διαθέτει στο καλλιτεχνικό ενεργητικό της ένα πλούσιο έργο με πολλές ατομικές εκθέσεις και συμμετοχές σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έργα της βρίσκονται σήμερα σε διάφορες ελληνικές και διεθνείς σημαντικές συλλογές όπως οι Συλλογές Κοπελούζου, Βογιατζόγλου, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, Τράπεζα Ελλάδος, Τράπεζα Πειραιώς, LucianoBenneton (Ιταλία), κ.ά. Η έκθεση στην Εθνική Πινακοθήκη-Παράρτημα Ναυπλίου θα διαρκέσει έως τις 17 Ιανουαρίου 2017.
