Απ’ το μπαλκόνι τ’ Αναπλιού (1): η Ευαγγελίστρια Ναυπλίου στη λαϊκή ποίηση
του Γιώργου Κόνδη
Η 25η Μαρτίου αποτελεί για την Αργολίδα μια μεγάλη ημέρα ενός διπλού εορτασμού και προσκυνήματος. Είναι η ημέρα της Ευ-αγγελίας της Ελληνικής Επανάστασης κατά του οθωμανικού ζυγού και της τυραννίας. Ταυτόχρονα, σχεδόν δυο αιώνες τώρα πραγματοποιείται ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα στην εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο λόφο της Πρόνοιας Ναυπλίου. Το προσκύνημα που τείνει να αποκτήσει πανελλήνιο χαρακτήρα ανάλογο του προσκυνήματος της Τήνου, αποτελεί ένα σημείο αναφοράς για χιλιάδες πιστούς, αλλά και συναπάντημα για ξενιτεμένους και ταξιδιώτες οι οποίοι, με την ευκαιρία των εορτασμών, επισκέπτονται την περιοχή. Την παραμονή της μεγάλης εορτής, οι χιλιάδες των επισκεπτών έχουν την δυνατότητα να παρακολουθήσουν την περιφορά της εικόνας και να χαρούν με νέες, κάθε φορά, μουσικές παρουσίες από μπάντες οι οποίες έλκονται από την ακτινοβολία του θρησκευτικού προσκυνήματος και αναζητούν να προσφέρουν τη δική τους καλλιτεχνική συμμετοχή. Μουσικά σύνολα από το Ναύπλιο και την Κέρκυρα έχουν μια σημαντική παρουσία κάθε χρόνο στους εορτασμούς.
Ανάμεσα στις ιδιαιτερότητες της γενικότερης παρουσίας του Ιερού Ναού στο βράχο της Πρόνοιας, είναι και η ποιητική επίκληση της Ευαγγελίστριας από μια λαϊκή ποίηση η οποία αναδεικνύει τη βαθιά πίστη και αγάπη στο πρόσωπο της Θεοτόκου και ταυτόχρονα συνδυάζει λαϊκά στοιχεία (έρωτας, εργασία, γειτονιά, κ.ά.) θέτοντας στο επίκεντρο της ποιητικής έκφρασης, τη σημασία και τη συμβολική δύναμη του χώρου.Τέλος, το λαϊκό όνομα που χρησιμοποιείται είναι «Βαγγελίστρα», υπογραμμίζοντας την άμεση επαφή με τη Θεοτόκο στη λαϊκή παράδοση. Θα παρουσιάσουμε με την ευκαιρία των εορτασμών της 25ης Μαρτίου ένα πρώτο δείγμα ποιητικής ανθολόγησης για την Ευαγγελίστρια Πρόνοιας Ναυπλίου, μέσα από τις κατά καιρούς δημοσιεύσεις στον τοπικό τύπο.
Ένας από τους σημαντικότερους Αναπλιώτες ποιητές ο Α. Αναπλιώτης (Αντώνης Λεκόπουλος, 1888-1951), έχει τη μεγαλύτερη παρουσίαθεματολογικά. Δημοσιεύονταιτρίασχετικά ποιήματα. Το πρώτο με τίτλο «Προνοιώτισα Ευαγγελίστρια» στο «Σήμα Αργολίδος» της 22ας Μαρτίου 1959, ένα βαθιά συγκινητικό και θρησκευτικά συναισθηματικό ποίημα:
Το δεύτερο ποίημα δημοσιεύεται στην Αργοναυπλία της 25ης Μαρτίου 1959 και πρόκειται για ένα από τα«ανίερα» ποιήματά του με τίτλο «Βαγγελίστρα», συνδυάζοντας θρησκευτικό συναίσθημα και λαϊκή δοξασία:
Ένα τρίτο ποίημα με τίτλο «Πρόνοια», δημοσιεύεται στα «Αργολικά Χρονικά» της 12ης Ιουνίου 1953 και πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό ποίημα το οποίο ταυτίζει την Πρόνοια με την Ευαγγελίστρια, ενώ παράλληλα αποτελεί και έναν λαϊκό πίνακα της γειτονιάς:
Τέλος, ένα τέταρτο ποίημα δημοσιεύεται στην «Αργοναυπλία» της 30ης Μαρτίου 1974 από την Κική Χατζηγεωργίου με τίτλο «Στην Βαγγελίστρα», αναδεικνύοντας τη βαθιά λαϊκή πίστη στη δύναμη του προσώπου της Θεοτόκου.
