Άρθρο του Βασίλη Κ. Δωροβίνη
Σάββατο 25 Οκτωβρίου. Η εκπομπή “Περίμετρος” της ΕΡΤ ασχολείται και με το Άργος. Αφορμή μια διεθνής δημοσκόπηση που κατατάσσει την πόλη στις πιο φθηνές πόλεις της Ευρώπης, με πρώτη τα Τίρανα και δέκατη το Άργος. Συνεργείο της ΕΡΤ επισκέπτεται κάποια αξιοθέατα στο Άργος και στοχεύει και σε όσα αποτελούν την παραμόρφωσή του. Ο Δήμαρχος Άργους εμφανίζεται στην εκπομπή, υπογραμμίζει σωστά κάποια πλεονεκτήματα της πόλης (τρία μουσεία, αρχαίο θέατρο κλπ) αλλά δεν κάνει κανένα σχόλιο για τη νεότερη πολιτιστική κληρονομιά του Άργους.
Συμπληρώθηκαν δύο χρόνια από την αλλαγή δημοτικής Αρχής και τον παραμερισμό, μετά δώδεκα χρόνια, της νεογιουρουκικής διοίκησής του. Η διοίκηση αυτή διακρίθηκε για τη διεστραμμένη παραμόρφωση, ιδίως του κέντρου του Άργους. Σημειώνουμε ότι παραμορφώθηκε η πολύ σωστή ανάπλαση στην οποία είχε προβεί ο μακαρίτης Δήμαρχος Δημήτρης Παπανικολάου. Με μανία έγιναν επεμβάσεις που κατέστρεψαν αυτή την ανάπλαση όπως η κοπή ολόκληρου του κεντρικού άλσους της πόλης (δημιουργία δημάρχων από το τέλος του 19ου αιώνα), η επίστρωση με ευτελή υλικά της πλατείας του Αγίου Πέτρου, η διάλυση των τεσσάρων φανοστατών από μαντέμι, η εμφύτευση δύο πανάσχετων γουρνών και η τοποθέτηση άλλ’ αντ’ άλλων αγαλμάτων.Tαυτόχρονα κόπηκαν και όλα τα δέντρα που από εποχής Παπανικολάου είχαν μεγαλώσει εμπρός από το αρχαιολογικό μουσείο, αποψιλώθηκε από ορισμένα δέντρα η παιδική χαρά και γενικά εκδηλώθηκε ένα μίσος κατά του πρασίνου.
Τώρα τελευταία τί διαπιστώνουμε; Πρώτον ότι για το διαβόητο αρχαιολογικό πάρκο Μυκηνών, γύρω από το οποίο φούντωσε ένα πελατειακό αλισβερίσι, κυρίως στις εκλογές του 2019 (δεκάδες πολίτες κατέθεσαν αιτήσεις για πρόσληψη των παιδιών τους στις δέκα χιλιάδες θέσεις εργασίας που είχε υποσχεθεί ο Δήμαρχος για την κατασκευή του αρχαιολογικού πάρκου), δεν έχει υπάρξει καμία επίσημη συμφωνία. Θυμίζουμε ότι με έξοδα των φορολογουμένων πολιτών ο τότε Δήμαρχος έκανε υπερπόντιο ταξίδι στην Παπουασία – Νέα Γουινέα με μηδέν αποτέλεσμα και ότι κάλεσε αμερικανό επιχειρηματία κατά τα λοιπά αγνώστων λοιπών στοιχείων, για να αναλάβει την υλοποίηση του αρχαιολογικού πάρκου με δικά του έξοδα. Παρά τα όσα βεβαίωνε τότε ο τοπικός τύπος, στο αρχείο του Δήμου Άργους δεν βρέθηκε το πρακτικό συμφωνίας με τον επιχειρηματία. Συμπέρασμα: ή δεν υπήρξε κανένα πρακτικό και μας δούλευαν και οι δύο (δήμαρχος και επιχειρηματίας) ή το πρακτικό το εξαφάνισαν από το αρχείο του Δήμου.
Δεύτερον: διαλύθηκαν και ληστεύθηκαν τα τέσσερα ιστορικά φωτιστικά από την πλατεία του Αγίου Πέτρου όπως και εξαφανίστηκε η μεταλλική πύλη της αυλής του Δημαρχείου. Πρόκειται για κανονική ληστεία ιστορικών στοιχείων της περιουσίας του Δήμου για την οποία δεν έχει αναληφθεί μέχρι σήμερα καμία ποινική διαδικασία. Μετά από διαμαρτυρίες μας ετών (με πρώτο τον μακαρίτη Βασίλη Νίκα) παραγγέλθηκαν δύο σιδερένια φωτιστικά και τοποθετήθηκαν σε άσχετη θέση εμπρός από το Δημαρχείο, ενώ η νέα δημοτική Αρχή αποκατέστησε τη μεταλλική πύλη του Δημαρχείου.
Αυτά είναι από τα λίγα για τα έργα και τις ημέρες της προηγούμενης δημοτικής Αρχής. Η νέα δημοτική διοίκηση κατάφερε, μέσα σε αυτά τα δύο χρόνια, να αποκαταστήσει στοιχειωδώς την καθημερινή λειτουργικότητα της πόλης. Για παράδειγμα ψηφίστηκε κανονισμός χρήσεων γης για τους κοινόχρηστους χώρους της πόλης (Σεπτ. 2024), έκλεισαν χαίνοντες λάκκοι στο οδικό δίκτυο, αλλά παραμένουν αυτοί στο διαβόητο πάρκινγκ μετά τον Άγιο Κωνσταντίνο όπου στήθηκε ο οικίσκος για τα ανακυκλώσιμα απορρίμματα,που λειτουργεί με μεγάλη επιτυχία. Επίσης, με υπογραφή συμβάσεων με σχετικές εταιρίες δημιουργήθηκαν πολιτιστικές εκδηλώσεις με μεγάλη επιτυχία και τελευταία κλείστηκε συμφωνία για θεατρικές εκδηλώσεις θιάσων τις Δευτέρες, ημέρες κατά τις οποίες αργούν οι θίασοι αυτοί στην Αθήνα.
Όμως μετά μια διετία εξακολουθούν να παραμένουν εκκρεμείς πρωτοβουλίες για την ιστορική αρχιτεκτονική κληρονομιά της πόλης. Ξαναθυμίζω για πολλοστή φορά τις εκκρεμότητες γύρω από τις σημαντικές αρχαιότητές μας, όπως η αναστήλωση του αρχαίου θεάτρου και των παρακείμενων ρωμαϊκών Θερμών, η αποκατάσταση στοιχείων της αρχαίας αγοράς, η απαλλαγή του Κριτηρίου από όλα τα αυθαίρετα που το περιβάλλουν, η αναβάθμιση του λόφου της Ασπίδας και του βανδαλισμένου τουριστικού περιπτέρου (αντί γι’ αυτό θα τρέχουμε για το τουριστικό των Μυκηνών, όπου υπάρχει υπερπληθώρα υποδομής για τους τουρίστες;). Εκκρεμεί, μετά τις στοιχειωδέστατες πρώτες εργασίες, η συμπλήρωση αναστηλώσεων στο Κάστρο και μάλιστα η αναστήλωση των πύργων του, μοναδικής κατασκευής για ιστορικά κάστρα στη σημερινή Ελλάδα. Όσον αφορά τη βυζαντινή κληρονομιά, εκτός από το λαμπρό βυζαντινό μουσείο που δημιουργήθηκε, παραμένουν ασαφέστατες οι εργασίες συντήρησης στην Παναγία Κατακεκρυμμένη.
Αλλά ας έρθω στη νεότερη ιστορική κληρονομιά μας. Μετά την βανδαλική νεογιουρουκική επέμβαση στο κτίριο της παλαιάς εμπορικής σχολής – σήμερα παραρτήματος του Δημαρχείου – το οποίο δημιουργήθηκε το 1889, μαζί με τη νεοκλασική αγορά, από τον Δήμαρχο Σπ. Καλμούχο και τον αρχιτέκτονα Πάνο Καραθανασόπουλο, θα πρέπει να γίνουν εργασίες αποκατάστασης της πλευράς προς τη Βασ. Σοφίας αλλά και του κυρίως Δημαρχείου όπου επί Χούντας “διορθώθηκαν” τα παράθυρα της πρόσοψης με προσθήκη άσχετων κεραμιδιών. Επιπλέον παραμένει σκανδαλωδώς εκκρεμής η τύχη του αρχοντικού Τσώκρη και της απελευθέρωσης των αυλών του. Επίσης παραμένει εκκρεμής η τύχη των οικιών Σπ. Τρικούπη, Μακρυγιάννη και Βλάσση, ενώ στην πόλη εξακολουθούν να παραμένουν μη καταγεγραμμένες σημαντικές οικοδομές ακόμα και του 18ου αιώνα. Σε πολύ παλαιό άρθρο μου είχα χαρακτηρίσει το Άργος ως τη Βεργίνα της Καποδιστριακής εποχής. Το πράγμα θα επιβεβαιωθεί και πάλι από μελέτες του βιβλίου που αυτή την περίοδο ετοιμάζω προς έκδοση.
Τελειώνω με τα έργα στους Στρατώνες και το κτίριο Καλλέργη. Και για τα δύο κτίρια έχω δημοσιεύσει μελέτες που είναι προσβάσιμες στις τοπικές βιβλιοθήκες. Εδώ τονίζω δύο πράγματα : Το κτίριο Καλλέργη δεν αποκαθίσταται στην αρχική του μορφή αλλά έστω κι έτσι θα πρέπει να απαλλαγεί από το μικρό παράπλευρο προς νότο κτίριο που κότσαρε ο Δήμος Άργους (παλαιότερα σιδηρουργείο, αργότερα φαστφουντάδικο και τώρα υπηρεσία του Δήμου). Αφήνω στην άκρη το ότι το κύριο Αρχαιολογικό Μουσείο αντί να δημιουργηθεί στους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, παράπλευρα με την αρχαία αγορά και το αρχαίο θέατρο, όπου έχουν γίνει εκτεταμένες απαλλοτριώσεις, παραμένει τελικά στο κέντρο του Άργους.
Ως προς τους Καποδιστριακούς Στρατώνες επανειλημμένα έχω τονίσει ότι θα πρέπει να αναστηλωθεί η επιβλητική βόρεια πτέρυγα, πολύ ευρύτερη από τις άλλες τρεις, ώστε να κλείσει το τετράπλευρο και να δημιουργηθεί και χώρος για πολλαπλές χρήσεις του Δήμου και πολλές από τις Υπηρεσίες του. Έχω ήδη τονίσει ότι το ΚΑΣ έχει δώσει έγκριση γι’ αυτή την αναστήλωση με τον όρο να συνταχθεί η ανάλογη μελέτη και, προσθέτω, να βρεθεί με ευφυή μέθοδο η χρηματοδότηση. Έχω ήδη δημοσιεύσει φωτογραφίες της αρχικής κατάστασης και θα αναδημοσιευθούν στο υπό έκδοση έργο μου.
Χωρίς τα έργα για την αναστήλωση και ανάδειξη της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς το Άργος δεν πρόκειται να ξανάβρει ικανοποιητική οικονομική ανάπτυξη ούτε και να καταστεί διαρκής πόλος έλξης.
Τέλος η άλλη πλευρά των επισημάνσεων είναι η ανάγκη ενεργοποίησης της ιστορικής μνήμης πρώτα και κύρια για τους ίδιους τους κατοίκους και πολίτες του Άργους. Δεν υπάρχουν στατιστικά στοιχεία για το θέμα αυτό – αν και θα έπρεπε να υπάρχουν-, υπολογίζω όμως ότι τα ποσοστά γνώσης και ευαισθητοποίησης για την ιστορία της πόλης και το αρχιτεκτονικό υπόβαθρό της πρέπει να μην είναι ικανοποιητικά. Και σε αυτό συνέτεινε η ακατάσχετη αερολογία περί των σογιών του Μεγαλέξαντρου και άλλων παρομοίων επί δώδεκα έτη.
