Σε έναν κόσμο όπου η λέξη burnout έχει σχεδόν εξιδανικευτεί, μοιάζοντας περισσότερο με μετάλλιο τιμής παρά με προειδοποιητικό σήμα, η ανάγκη για εργασία που ενσωματώνει σκοπό και προσωπική αλήθεια καθίσταται ολοένα και πιο καίρια.
Οι open-space χώροι και οι απεριόριστες ώρες σε video calls δεν είναι πια τα διακριτικά γνωρίσματα της φιλοδοξίας αλλά συχνά εμβλήματα μιας βαθιάς υπαρξιακής εξάντλησης. Η λάμψη των coworking hubs, των ψηφιακών νομάδων και των standing desks αρχίζει να ξεθωριάζει όταν πίσω από την αισθητική δεν υπάρχει ουσία.
Τι σημαίνει, όμως, εργασία με σκοπό; Μιλάμε για ένα ακόμα επεισόδιο στο σίριαλ της αυτοβελτίωσης ή για μια… υπαρξιακή αναγκαιότητα;
Υπάρχει “γιατί” πίσω από ό,τι κάνεις;
Αν δεν έχεις απαντήσει σε email μετά τα μεσάνυχτα, είσαι αρκετά αφοσιωμένος/η;
Η κουλτούρα του να είσαι διαρκώς απασχολημένος έγινε στάτους, αλλά άρχισε να κουράζει. Η εργασία ως συνεχής εξάντληση και η παραγωγικότητα ως αυτοσκοπός έχουν αρχίσει να χάνουν τη γοητεία τους, γιατί, πολύ απλά, δεν λένε τίποτα για το τι αξίζει πραγματικά.
Όταν μιλάμε για εργασία με σκοπό, δεν εννοούμε ότι όλοι πρέπει να ανοίξουμε ένα καταφύγιο για χελώνες ή να φτιάξουμε ένα app που θα σώσει τον κόσμο. Μπορεί να είναι πολύ πιο απλό και ταυτόχρονα πολύ πιο δύσκολο: να κάνεις αυτό που κάνεις με τρόπο που να σου ταιριάζει. Που να το νιώθεις δικό σου.
Μπορεί να έχεις σπουδάσει διοίκηση επιχειρήσεων σε ιδιωτικές σχολές και να αντλείς απίστευτη χαρά βοηθώντας επιχειρήσεις να πετύχουν τους σκοπούς τους. Μπορεί να εργάζεσαι σε ένα λογιστικό γραφείο και να σε γεμίζει η τάξη, η αίσθηση ότι βγαίνει “κάτι σωστό” μέσα από το χάος. Μπορεί να δουλεύεις στη λαϊκή και να απολαμβάνεις το να μιλάς με ανθρώπους, να πιάνεις το vibe της ημέρας. Δεν είναι το επάγγελμα που δίνει το νόημα, αλλά το πώς το ζεις.
Τι μας κάνει να μένουμε;
Όταν φεύγει κάποιος από μια δουλειά, σπάνια φεύγει μόνο για τα λεφτά. Φεύγει όταν σταματά να βλέπει τον εαυτό του μέσα σε αυτό που κάνει. Όταν το επάγγελμα γίνεται μηχανισμός και όχι σχέση.
Αντίστροφα, οι άνθρωποι που μένουν ξέρουν γιατί το κάνουν: μπορεί να είναι η χαρά του να κάνεις κάτι καλά, η αίσθηση ότι εξελίσσεσαι ή απλώς η ευχαρίστηση της δημιουργικής ρουτίνας.
Μπορεί να είναι πολλά, αλλά τουλάχιστον δεν είναι συμβιβασμός. Κι αυτό δεν είναι λίγο. Αν υπολογίσουμε ότι ο μέσος άνθρωπος περνά σχεδόν το ένα τρίτο της ζωής του εργαζόμενος, η ανάγκη για ουσιαστική σύνδεση με αυτό το κομμάτι αποκτά κολοσσιαία σημασία.
Απολαμβάνεις την καθημερινότητά σου;
Πίσω από το trend του quiet quitting κρύβεται συχνά μια απογοήτευση: ένα επάγγελμα που δεν έδωσε ποτέ τίποτα πίσω. Και δεν εννοούμε bonus ή προνόμια. Εννοούμε αναγνώριση, συνάφεια, ένα ελάχιστο συναίσθημα ότι αν δεν ήμουν εδώ, κάτι θα έλειπε.
Αυτός είναι ο σκοπός. Να νιώθεις ότι η παρουσία σου, το στυλ σου, η προσέγγισή σου, κάνει τη διαφορά. Ότι αφήνεις πίσω κάτι καλύτερο από αυτό που βρήκες.
Δεν χρειάζεται να βρεις καμιά “μεγάλη αλήθεια”. Μερικές φορές, είναι αρκετό να νιώσεις μια μικρή ικανοποίηση όταν βλέπεις το αποτέλεσμα της δουλειάς σου. Μπορεί να είναι το βλέμμα ενός πελάτη που νιώθει ότι τον κατάλαβες, η ατάκα ενός συναδέλφου που δείχνει ότι εμπνέεται από τον τρόπο σου ή απλώς το αίσθημα της ημέρας που πήγε καλά. Αυτές οι μικρές ενδείξεις είναι τα σημάδια ότι υπάρχει λόγος. Ότι αυτό που κάνεις δεν είναι εντελώς αποκομμένο από εσένα.
Και κάπως έτσι, ο χρόνος στη δουλειά παύει να είναι χρόνος που “χάνεται”. Γίνεται χρόνος που ζεις. Δουλειά με σκοπό δεν σημαίνει να είσαι τέλειος. Σημαίνει να έχεις λόγο να επιστρέφεις, όχι επειδή σε υποχρεώνουν αλλά επειδή εσύ το θέλεις. Υπάρχει κάτι που σε τραβάει ξανά στο τραπέζι, στο γραφείο, στο συνεργείο, στο studio.
Κι εκεί, σ’ αυτή τη συνειδητή επιστροφή, κρύβεται το νόημα.
