Γράφει η Δώρα Ν. Αντωνοπούλου
Είχε δίκιο η μάνα μου τελικά… Και η γιαγιά μου…
Γενικώς, οι παλιοί είχαν δίκιο.
Διότι έκαναν οικονομία και είχαν πάντα λεφτά στην άκρη.
Δυστυχώς, η δική μας γενιά καθόλου δεν έμοιασε στην προηγούμενη σ’ αυτό το θέμα. Οι περισσότεροι από εμάς, όταν στριμωχτούμε οικονομικά, θα φορτώσουμε την αγορά ενός αγαθού στην πιστωτική μας κάρτα ή θα ζητήσουμε δανεικά. Για αποταμίευση ούτε λόγος. Για τέτοια είμαστε τώρα;;
Η πρώτη φορά που άρχισα να σκέφτομαι την αποταμίευση ως ενήλικας ήταν όταν έγινε της μόδας στην Αμερική, κάποια χρόνια πριν. Υπήρξε μια περίοδος που τα άρθρα περί αποπληρωμής οφειλών, εξοικονόμησης χρημάτων και αποταμίευσης ήταν πολύ της μόδας (ίσως και να είναι ακόμα).
Κάποιοι από τους ανθρώπους αυτούς (Αμερικανοί ως επί το πλείστον), οι οποίοι κατάφεραν μέσα σε λίγα χρόνια να αποπληρώσουν τα δάνειά τους και να βάλουν τα οικονομικά τους σε μία σειρά, αποφάσισαν να γράψουν και βιβλίο για το ταξίδι τους προς την οικονομική ανεξαρτησία, με εκατομμύρια πωλήσεις παγκοσμίως. Τρανταχτά παραδείγματα είναι ο Robert Kiyosaki με το πασίγνωστο πια Rich Dad Poor Dad, η ξεκαρδιστική Jane Sincero με το You are a Badassat Making Money και ο Dave Ramsey με το The Total Money Make Over.
Όταν ήρθε η στιγμή να δοθεί ένα όνομα στο κίνημα αυτό, δεν χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια. Το ονόμασαν FIRE για συντομία, από τα αρχικά των λέξεων Financial Independence Retire Early (η αγάπη που τρέφουν οι Αμερικανοί για τα αρκτικόλεξα, εξάλλου, είναι γνωστή).
Όταν ανακάλυψα την παραπάνω τάση, άρχισα να ρουφάω οτιδήποτε σχετικό έβρισκα στο ίντερνετ με πολύ δίψα και να ξεκοκκαλίζω ότι έβρισκα περί frugal living (λιτή διαβίωση)… Έτσι κι αλλιώς η σωστή διαχείριση των οικονομικών μας δεν είναι μάθημα που διδάσκεται στα σχολεία και για αυτό καθένα από τα παραπάνω βιβλία (αλλά και αρκετά ακόμα) έγιναν για μένα η Βίβλος της οικιακής οικονομίας.
Αποπληρωμή δανείων, λοιπόν, μηδέν σπατάλες, λιτή διαβίωση για κάποιο χρονικό διάστημα κι έπειτα ζωή χαρισάμενη και λεφτά με το τσουβάλι. Αυτή ήταν η αίσθηση που αποκόμιζε κανείς διαβάζοντας βιβλία σαν τα παραπάνω, τα οποία υπόσχονται πως με συνετή χρήση των διαθέσιμων πόρων και λίγη τύχη, ο καθένας από εμάς μπορεί να γίνει πλούσιος.
Φυσικά δεν ήμουν τόσο αφελής ώστε να πιστέψω πως αν κάποιος κάνει οικονομία κόβοντας μαχαίρι τα σουβλάκια και τις μπύρες, σύντομα θα κολυμπήσει στο χρήμα. Αλλά, η αλήθεια είναι ότι μου άρεσε το παραμύθι του γρήγορου πλουτισμού και το είχα αφήσει να νανουρίζει την λογική μου για λίγο, μέχρι που έγινε ο συγκλονιστικός συνειρμός στο μυαλό μου που με έκανε να νιώσω εντελώς ηλίθια. Το σοκ της απογοήτευσης ήταν πολύ μεγάλο…
Διότι τελικά, συνειδητοποίησα ότι όχι μόνο είχα καταφέρει να ξοδέψω έναν σκασμό λεφτά σε βιβλία, αλλά ότι όλη αυτή η θαυμάσια φιλοσοφία που προσπαθούσαν να μου μεταδώσουν οι Αμερικανοί «φίλοι» μου, οι νέοι κανόνες της οικονομίας και οι μαγικές προτάσεις τους που θα απέφεραν εξαιρετικά αποτελέσματα στο πορτοφόλι μου, μπορούσαν κάλλιστα να συνοψιστούν στην φράση που εδώ και τόσα χρόνια ακούγεται free of charge (δωρεάν) από τα χείλη της μοναδικής Ελληνίδας μάνας: Μην χαλάς λεφτά!
