Το μπικίνι, με την έννοια του ενδύματος που χωρίζεται σε δύο μέρη, είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Μπορεί ανάλογα ενδύματα γυναικών αθλητών να απεικονίζονται σε αρχαιοελληνικές και ρωμαϊκές τοιχογραφίες και υδρίες, ωστόσο η υπόθεση της γυναικείας εμφάνισης στην παραλία είναι μία ιστορία μάλλον περίεργη.
Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη, που κοίταζε να κλείσει τις πληγές της και να σταθεί στα πόδια της, ο Jacques Heim παριζιάνος σχεδιαστής μόδαςπιάνοντας τον σφυγμό του παριζιάνικου κοινού, που θέλει να ξεφύγει, από τη μιζέρια και τ’ αποκαΐδια του Πολέμουκαι να νιώσει περισσότερη ελευθερία,παρουσιάζει ένα γυναικείο μαγιό δύο τεμαχίων τον Μάιο του 1946, με την κοιλιά ακάλυπτη! Το νέο μαγιό το ονομάζει «Atom», άτομο δηλαδή, θέλοντας να επισημάνει το μικρό του μέγεθος.
Το μαγιό του Jacques Heimμένει στα αζήτητα…. Δύο μήνες μετά, ο Louis Réard ένας δαιμόνιος γαλλοελβετός, αντιγράφει την ιδέα του μαγιό δύο τεμαχίων, με μια επιπλέον αφαίρεση…..μικραίνει κι άλλο τα υφάσματα….
Ο Louis Reard γεννήθηκε στην Ελβετία το 1897. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1940, δούλευε ως μηχανικός αυτοκινήτων στη Γαλλία, οπότε αποφάσισε να ασχοληθεί με τον σχεδιασμό ρούχων. Στην απόφασή του αυτή έπαιξε ρόλο και η μητέρα του, που διατηρούσε κατάστημα υποδημάτων στο Παρίσι, με την επωνυμία Λε Φολί Μπερζέρ.
Το νέο μαγιό το ονομάζει «μπικίνι», από την Ατόλη Μπικίνι των νησιών Μάρσαλ του Ειρηνικού, εκεί όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν πραγματοποιήσει τις πρώτες δοκιμές για την ατομική βόμβα, λίγες ημέρες πριν από την πρώτη παρουσίαση της δημιουργίας του.
Το πρόβλημά τουLouis Reard ήταν ότι δεν έβρισκε κανένα μοντέλο, που να τολμά να φορέσει το νέο μαγιό στην επίδειξη. Τη λύση έδωσε τελικά η Μισελίν Μπερναρντινί, μία αισθησιακή χορεύτρια που εργαζόταν στο Καζίνο του Παρισιού, η οποία το παρουσίασε σε επίδειξη μόδας που έγινε στις 5 Ιουλίου 1946 στην Πισίν Μολιτόρ, μια κλειστή δημόσια πισίνα των Παρισίων.
Η Μπερναρντινίφωτογραφήθηκε κρατώντας ένα κουτάκι σπίρτα στα χέρια, καθώς ο Réard ήθελε να δείξει ότι το μπικίνι ήταν τόσο μικρό, που μπορούσε να χωρέσει μέσα σε αυτό.Η απήχηση του μπικίνι ήταν άμεση. Η Μπερναρντινί δεν προλάβαινε να διαβάζει τα γράμματα των θαυμαστών της, που μέσα σε λίγους μήνες είχαν ξεπεράσει τις 50.000!!
Το ίδιο κιόλας καλοκαίρι κάνει τον γύρω της Μεσογείου, και εξαπλώνεται σαν τάση σε Νότια Ιταλία και Ισπανία με τις γυναίκες να απολαμβάνουν τον ήλιο και την θάλασσα με μπικίνι.
Η διάσημη δημοσιογράφος μόδας Νταϊάνα Βρίλαντ περιέγραψε τότε το μπικίνι ως «ατομική βόμβα της μόδας»!
ΟLouis Reard « εξαργύρωσε» την επιτυχία του μ’ ένα κατάστημα μαγιό, που άνοιξε στην Avenue de l’ Opera των Παρισίων και το οποίο έκανε χρυσές δουλειές. Έως το 1984, που κατέβασε ρολά, οReard παρουσίασε πάνω από 100 παραλλαγές του μπικίνι.
Η έμπνευση του Réard έφτασε την κατάλληλη εποχή, καθώς πολλοί Ευρωπαίοι κατέκλυσαν τις παραλίες για να απολαύσουν τον ήλιο για πρώτη φορά μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά τη διάρκεια του οποίου η ναζιστική κατοχή δεν επέτρεπε την ηλιοθεραπεία.
«Θυμηθείτε ότι κανείς δεν είχε πάει σε κάποια παραλία επί πολλά χρόνια» ανέφερε η συντάκτρια μόδας JamieSamet στο American Heritage. «Οι άνθρωποι λαχταρούσαν τις απλές απολαύσεις της θάλασσας και του ήλιου. Για τις γυναίκες το μπικίνι σήμανε ακόμη ένα είδους δεύτερης απελευθέρωσης. Αποτέλεσε κάτι σαν γιορτή της ελευθερίας και της επιστροφής στις χαρές της ζωής».
Ποια είναι όμως η Ατόλη Μπικίνι και ποια η «εκρηκτική» ιστορία της, που αποτέλεσε έμπνευση για την ονομασία του δημοφιλέστερου σχεδίου μαγιό σήμερα; Η κοραλλιογενής αυτή νησίδα σε σχήμα δαχτυλιδιού ανήκει στις νήσους Μάρσαλ που βρίσκονται στον κεντρικό Ειρηνικό ωκεανό, μεταξύ της Χαβάης και της Παπούα-Νέας Γουινέας.
Η ιστορία της, αρχίζει το Φεβρουάριο του 1946, μόλις λίγους μήνες μετά την κατάληψη της από τις ΗΠΑ. Ο τότε διοικητής του αμερικανικού στρατού, επί προεδρίας Χάρυ Τρούμαν, επισκέφτηκε τους 167 κατοίκους του νησιού, ζητώντας τους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Το νησί τους έπρεπε να μετατραπεί σε πεδίο δοκιμής πυρηνικών όπλων και κρίθηκε ως το πλέον κατάλληλο, λόγω της γεωγραφικής του θέσης- ήταν η πιο απομακρυσμένη ατόλη, βρισκόταν στο βορειότερο τμήμα του συμπλέγματος και στην περιοχή δεν εντοπίζονταν θαλάσσια ρεύματα που θα μετέφεραν την ραδιενέργεια. Οι κάτοικοι αποχώρησαν από το νησί τους και μετεγκαταστάθηκαν 125 μίλια ανατολικότερα, στο Ρόνγκρικ. Αμέσως μετά άρχισε η «Επιχείρηση Σταυροδρόμι», υπεύθυνη για τα δεινά που έμελλε να υποστεί από εκεί και έπειτα η νησιωτική αυτή κοινότητα.
Συνολικά 67 πυρηνικές δοκιμές πραγματοποιήθηκαν από τον Ιούνιο του 1946 μέχρι τον Αύγουστο του 1958 στην περιοχή των νήσων Μάρσαλ με πιο ισχυρή τη βόμβα υδρογόνου «Μπράβο», που εξερράγη την 1η Μαρτίου 1954 και εκτιμάται ότι παρήγαγε δεκαπέντε μεγατόνους ενέργειας, πολύ παραπάνω δηλαδή από αυτή που χτύπησε τη Χιροσίμα. Οι συνέπειες των δοκιμών επεκτάθηκαν λόγω των ανέμων, μολύνοντας με την ακτινοβολία περισσότερα από 7.000 τετραγωνικά μίλια στον Ειρηνικό Ωκεανό, ενώ το νέφος από την έκρηξη έφτασε μέχρι την Αυστραλία, την Ινδία και την Ιαπωνία.
Οι επιπτώσεις που καταγράφηκαν ήταν δραματικές. Διάρροια, εμετοί, απώλεια μαλλιών ήταν αυτές που σημειώθηκαν αρχικά και προκάλεσαν πανικό στους κατοίκους που είχαν μεταφερθεί στα γύρω νησιά. Μετά το πέρας των πυρηνικών δοκιμών οι κάτοικοι δεν επιστρέφουν στο Μπικίνι, λόγω της υψηλής ραδιενέργειας που παρουσιάζει η περιοχή. Το 1970 το περιβάλλον κρίνεται πλέον ασφαλές και ικανό να υποδεχτεί εκ νέου τους κατοίκους του. Μόνο που τόσο τα τρόφιμα όσο και το πόσιμο νερό παρουσιάζουν και πάλι τέτοια επίπεδα ραδιενέργειας ώστε να αναγκάσουν τους κατοίκους να το εγκαταλείψουν εκ νέου. Την περίοδο εκείνη παρατηρούνται πολλές αποβολές και τα παιδιά που έρχονται στον κόσμο παρουσιάζουν γενετικές ανωμαλίες.
Μέχρι το 1993, η αμερικανική κυβέρνηση είχε πληρώσει 112 εκατ. δολάρια ως αποζημίωση στα θύματα των πυρηνικών δοκιμών. Το Νοέμβριο του 1995 στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, μια κάτοικος των νησιών, η Λιγόν Εκνιλάνγκ , περιέγραφε τις επιπτώσεις της ραδιενέργειας. «Οι γυναίκες έχουν χτυπηθεί από καρκίνους και τερατογενέσεις… Αυτές δίνουν ζωή όχι σε παιδιά αλλά σε πράγματα, τα οποία θα μπορούσαμε να τα περιγράψουμε ως χταπόδια, μήλα, μέδουσες και χελώνες. Οι πιο συχνές γενετικές ανωμαλίες είναι τα μωρά-μέδουσες» .Οι επιπτώσεις των πυρηνικών αυτών δοκιμών όπως αποδείχτηκε επηρέασαν την ζωή των κατοίκων των νησιών για πάντα….
το Δικαστήριο Πυρηνικών Απαιτήσεων επιδίκασε το 2001 αποζημίωση 563 εκατομμυρίων δολαρίων για τους κατοίκους στα νησιά Μάρσαλ, επισημαίνοντας ότι οι πόροι που διατίθενται από τις ΗΠΑ είναι «προδήλως ανεπαρκείς». Ωστόσο, όταν οι κάτοικοι της ατόλης Μπικίνι διεκδίκησαν δικαστικά το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων αυτών, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, τον Απρίλιο του 2010, αρνήθηκε να εκδικάσει την αγωγή.
Την 1η Αυγούστου του 2010, στην ατόλη αποδίδεται το βραβείο της Unesco «για το ρόλο της στις δοκιμές ατομικών όπλων και στη διαμόρφωση του παγκόσμιου πολιτισμού στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα».
Τα τελευταία χρόνια επιχειρείται μια νέα τουριστική ανάπτυξη βασισμένη στον μοναδικής ομορφιάς βυθό της ατόλης καθώς και στα ναυαγισμένα πλοία που αυτός φιλοξενεί.
Επιμέλεια κειμένου: Μαρία Βασιλείου
