Καποδιστριακά σχέδια Άργους, «σπίτι Μακρυγιάννη» και… εικασίες (του Χρ. Πιτερού)

του Χρήστου Πιτερού*

Δημοσιεύτηκε στην “Εφημερίδα των Συντακτών” (efsyn.gr) στις 17/5/2022)

Στο Άργος ο Ι. Καποδίστριας, εκτός από τα μνημειακά κτίρια που έκτισε ή επισκεύασε, εκπόνησε δύο πολεοδομικά σχέδια.

1. Για το πρώτο σχέδιο του Ντεβό 1828 – Απρίλιος 1929 υπήρξαν έντονες αντιδράσεις των κατοίκων με αποτέλεσμα να εκπονηθεί κατά το μεγαλύτερο τμήμα, εκτός από το ΒΑ Ρωμέικο μαχαλά και τελικά δεν εφαρμόσθηκε. Στο σχέδιο αυτό δεν αποτυπώνεται ο Αγιάννης, αλλά η παλιά Αγία Παρασκευή, ούτε το «σπίτι του Μακρυγιάννη», όπως επισημάναμε πρόσφατα (Εφημ. Συντακτών 13-4-2022, argolika.gr), ενώ τα παρακείμενα κτίρια αποτυπώνονται με ακρίβεια.

Εικ.1: Σχέδιο Ντεβό 1829, χωρίς τον Αγιάννη και «σπίτι Μακρυγιάννη»

2. Το δεύτερο πλήρες σχέδιο εκπονήθηκε από το Μποροτσίν 1830 – Μάρτιος 1831 με βάση το πρώτο (1829), με συμπληρώσεις, τροποποιήσεις σε δύο καποδιστριακά σχέδια: α) Το πρώτο αποτυπώνει την υπάρχουσα κατάσταση με τις ακανόνιστες οικοδομικές γραμμές (εικ.2)

Εικ.2: Σχέδιο Μποροτσίν 1831, με ημιτελή Αγιάννη και «σπίτι Μακρυγιάννη»

β) στο δεύτερο, που εφαρμόσθηκε, αποτυπώνονται οι ευθυγραμμίσεις των οδών με τις αναγκαίες κατά περίπτωση περικοπές των εκατέρωθεν κτιρίων.

Εικ.3: Δεύτερο εφαρμοσθέν σχέδιο Μποροτσίν 1831 με μία οικοδομική γρσμμή και περικοπή «σπιτιού Μακρυγιάννη»

Και στα δύο σχέδια (1831) (εικ. 2, 3) αποτυπώνονται για πρώτη φορά, ο Αγιάννης αλλά ημιτελής (εικ. 4) χωρίς τον προεξέχοντα μεγάλο γυναικωνίτη (εικ. 6), και το υποτιθέμενο «σπίτι Μακρυγιάννη» που κτίσθηκε προφανώς μετά τον Απρίλιο 1829 – Μάρτιο 1831. Ο Μακρυγιάννης βρισκόταν διορισμένος στο Άργος από τις αρχές του 1829 και προφανώς κατοικούσε σε άλλο σπίτι.

3. Και τα δύο σχέδια 1829, 1831, έχουν εκπονηθεί με ακρίβεια και αποτυπώνουν τα υπάρχοντα κτίσματα κατά το χρόνο εκπόνησής τους, όταν η ανοικοδόμηση της ερειπωμένης πόλης συνεχιζόταν χωρίς διακοπή. 4. Ο Γ. Σαρηγιάννης επανήλθε εσπευσμένα (εφ. Συντακτών 19-4-2022) για να αιτιολογήσει τη μη αποτύπωση των δύο παραπάνω κτιρίων στο σχέδιο του 1829 (εικ.1) και χωρίς μελέτη των ιστορικών πηγών, αποδομεί επιπόλαια το σχέδιο του Ντεβό (1829) λόγω ασθένειας; ισχυριζόμενος ανιστόρητα ως «περατωμένη» την εκκλησία το Σεπτέμβριο 1829, με βάση την εντοιχισμένη τιμητική και όχι κτητορική (!) επιγραφή στον Ι. Καποδίστρια, η οποία προφανώς εντοιχίσθηκε αργότερα.

4. Όπως σαφώς προκύπτει από τις ιστορικές πηγές, την ίδια περίοδο στη Δ’ Εθνοσυνέλευση, 3 Αυγούστου 1829, ο Κυβερνήτης, επειδή η ανέγερση της εκκλησίας είχε καθυστερήσει, αρκετά χρόνια, πρότεινε και εγκρίθηκε κρατική επιχορήγηση, που συνολικά έφθασε στους 20.000 φοίνικες και γι’ αυτό τιμήθηκε ενώ ο δολοφόνος του Καποδίστρια Γ. Μαυρομιχάλης, δύο χρόνια αργότερα, στη διαθήκη του, Οκτώβριος 1831, άφησε 100 γρόσια για τον Αγιάννη που τελικά ολοκληρώθηκε το 1832 (!). Γίνεται σαφές λοιπόν ότι ο Ντεβό επιβεβαιώνεται πλήρως.

Εικ.6: Γενική Άποψη Αγιάννη (1832) από ΒΑ με προστώο και γυναικωνίτη.

5. Στη μελέτη μας (2012) από τη συγκριτική μελέτη του σύγχρονου και καποδιστριακού σχεδίου (εικ.4)

Εικ.4: Συγκριτική μελέτη κτιρίων, καποδιστριακού αρ. 1, και υπάρχοντος κτηρίου σύγχρονου σχεδίου αρ. 2 και Αγιάννης

σαφώς προκύπτει, ότι το υπάρχον υποτιθέμενο «σπίτι Μακρυγιάννη» είναι βορειότερα ορθογώνιο, διώροφο

Εικ.5: Διώροφο κτήριο Γκριτζάνη , «Σπίτι Μακρυγιάννη»

και όχι ισόγειο με ημιυπόγειο (!) κατά Σαρηγιάννη, διαστ. 5,60 Χ 10,60 μ. επί της οικοδομικής γραμμής (εικ. 4, αρ. 2) και τελείως διαφορετικό από το αντίστοιχο ισόγειονοτιότερο καποδιστριακό (εικ. 4, αρ.1), σχέδιο Χάνσεν 1833,

Εικ.7: Σχέδιο Χάνσεν 1833 με ισόγεια καποδιστριακά σπίτια και τον Αγιάννη που ολοκληρώθηκε το 1832

με ακανόνιστο σχήμα διαφορετικών διαστ. 7,50 Χ 9 μ. περίπου, και όχι «τετράγωνο» που απορρίπτει αφ’ υψηλού ο Σαρηγιάννης, πάντα χωρίς τεκμήρια, αλλά και τη διαπίστωσή μας ότι στο Άργος εκτός από τα κτίρια του Καποδίστρια και την οικία Τσώκρη, δεν διατηρείται κανένα άλλο καποδιστριακό κτίριο.

6. Όσο για την «αδιαμφισβήτητη» προφορική, ατεκμηρίωτη μαρτυρία του ιστοριοδίφη Τσακόπουλου, κατά το αφήγημα Σαρηγιάννη, Δωροβίνηκ.λ.π., επισημαίνουμεότι και οι δύο γραπτές (!) ταυτίσεις κτηρίων του Τσακόπουλου είναι εσφαλμένες: α) Η σωζόμενη οικία Περούκα βρίσκεται σε τελείως διαφορετική θέση από την καποδιστριακή και είναι σαφώς νεότερη β) η οικία Οικονόμου – «Τρικούπη» είναι υστερονεοκλασική, τέλος 19ου αι. (Χ. Πιτερός, «Σπίτι του Μακρυγιάννη και άλλα …» argolika.gr).

7. Στο δεύτερο σχέδιο Μποροτσίν 1831 με ευθυγραμμίσεις των οδών η «οικία Μακρυγιάννη» περικόπτεται για την εφαρμογή του σχεδίου (εικ.3). Το σχέδιο αυτό ο Σαρηγιάννης το δημοσίευσε με υποθετική πρόσθετη καποδιστριακή οικοδομική γραμμή ζικ-ζακ,

Εικ.8: Καποδιστριακό σχέδιο 1831 (εικόνας 3) με επεμβάσεις, τέσσερις πρόσθετες οικοδομικές γραμμές και διαγραμμισμένο “τετράγωνο”, “σπίτι Μακρυγιάννη” από Γ.Σαρηγιάννη.

που είναι εσφαλμένη με βάση τη γραμμή στο καποδιστριακό σχέδιο (εικ. 2).

8. Το μόνο αρμόδιο για ιστορικά κτήρια ΥΠΠΟ με οριστική τελική απόφασή του 10-2-2000, δεν το κήρυξε (!) διατηρητέο «ως μη συνδεόμενο με αδιαμφισβήτητα τεκμήρια με το Μακρυγιάννη, ούτε διασώζει αρχιτεκτονικά στοιχεία για την αναστήλωσή του».

9. Γενικόλογες αμφισβητήσεις χωρίς τεκμήρια και μελέτες, εδώ και 42 (!) χρόνια, από το Σαρηγιάννη, Δωροβίνη κ.λ.π., είναι έωλες και εσφαλμένες, τελεία και παύλα. Όσοι το κήρυξαν από το αναρμόδιο για ιστορικά κτήρια ΥΠΕΧΩΔΕ από το 1982 ως «σπίτι Μακρυγιάννη» εντός εισαγωγικών λόγω αμφιβολιών και δέσμευσαν ανιστόρητα το ακίνητο εδώ και 42 χρόνια χωρίς καν να το απαλλοτριώσουν με ανυπολόγιστη ζημία για τον ιδιοκτήτη, που έκτοτε αποτελεί ένα όνειδος αθλιότητας στην ιστορική πόλη του Άργους, πρέπει να αναλάβουν επιτέλους (!) τις ευθύνες τους (Δωροβίνης, Σαρηγιάννης κτλ.) χωρίς να στρουθοκαμηλίζουν εσαεί.

*O Χρήστος Πιτερός είναι επίτιμος προϊστάμενος αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και αρχαιογνωστικής έρευνας

spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img

Διαβάστε ακόμη

Σε ποια χωριά του Άργους θα γίνει διακοπή ρεύματος το Σάββατο 16/12

Ο ΔΕΔΔΗΕ ενημερώνει ότι το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου θα γίνει διακοπή ηλεκτροδότησης των παρακάτω περιοχών λόγω εργασιών κατασκευών στο δίκτυο διανομής μέσης τάσης: Από τις...

Ο Διομήδης στο Ειδικό Δημοτικό Άργους: Μοίρασαν δώρα και έπαιξαν χάντμπολ με τα παιδιά

Τη χαρά να βρεθούν κοντά στα παιδιά του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Άργους και να παίξουν μαζί τους είχε την Παρασκευή τα μέλη της ομάδας...

Πλήθος κόσμου παρά τη βροχή, στο άναμμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου στο Ναύπλιο

Με βροχή αλλά και με την παρουσία πλήθους κόσμου έγινε το βράδυ της Κυριακής 10 Δεκεμβρίου, στην πλατεία Συντάγματος στο Ναύπλιο, ηφωταγώγηση του χριστουγεννιάτικου...

Σε ποια χωριά του Άργους θα γίνει διακοπή ρεύματος το Σάββατο 16/12

Ο ΔΕΔΔΗΕ ενημερώνει ότι το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου θα γίνει διακοπή ηλεκτροδότησης των παρακάτω περιοχών λόγω εργασιών κατασκευών στο δίκτυο διανομής μέσης τάσης: Από τις...

Ο Διομήδης στο Ειδικό Δημοτικό Άργους: Μοίρασαν δώρα και έπαιξαν χάντμπολ με τα παιδιά

Τη χαρά να βρεθούν κοντά στα παιδιά του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Άργους και να παίξουν μαζί τους είχε την Παρασκευή τα μέλη της ομάδας...

Πλήθος κόσμου παρά τη βροχή, στο άναμμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου στο Ναύπλιο

Με βροχή αλλά και με την παρουσία πλήθους κόσμου έγινε το βράδυ της Κυριακής 10 Δεκεμβρίου, στην πλατεία Συντάγματος στο Ναύπλιο, ηφωταγώγηση του χριστουγεννιάτικου...

Γ΄ Εθνική: Ο Παναργειακός σε απόσταση βολής από την κορυφή – Η βαθμολογία

Νικητής με 1-0 έφυγε από το ΔΑΚ Άργους ο Παναργειακός, στον αγώνα με τον Παναιγιάλειο για τη 14η αγωνιστική στον 3ο όμιλο της Γ΄Εθνικής. Με...

Γ΄ Εθνική: Ο Παναργειακός σε απόσταση βολής από την κορυφή – Η βαθμολογία

Νικητής με 1-0 έφυγε από το ΔΑΚ Άργους ο Παναργειακός, στον αγώνα με τον Παναιγιάλειο για τη 14η αγωνιστική στον 3ο όμιλο της Γ΄Εθνικής. Με...

Με 0-8 νίκησε ο Πανναυπλιακός • Aποτελέσματα και βαθμολογίες στα τοπικά ποδοσφαίρου της Αργολίδας

Με τους αγώνες της 11ης αγωνιστικής στην Α1 και της 7ης αγωνιστικής στους δύο ομίλους της Α2 κατηγορίας συνεχίζονται το σαββατοκύριακο 9 και 10...

Εικόνες από τον “Παλαμήδειο Άθλο” στο Ναύπλιο

Με τη συμμετοχή περίπου 200 ατόμων, έγινε το πρωί της Κυριακής 10 Δεκεμβρίου στο Ναύπλιο ο "Παλαμήδειος Άθλος", ο αγώνας ανάβασης του κάστρου του...

Πρόσφατα θέματα

Πρόσφατα θέματα

Σε ποια χωριά του Άργους θα γίνει διακοπή ρεύματος το Σάββατο 16/12

Ο ΔΕΔΔΗΕ ενημερώνει ότι το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου θα...

Αναχωρεί για την Τουρκία η ομάδα του Choy Lee Fut Kung Fu

Αναχωρεί την Πέμπτη για την Τουρκία, η ομάδα των...

Η Βιοκαρπός Α.Ε. στο Μαλαντρένι Αργολίδας, αναζητά Λογιστή

Η Βιοκαρπός Α.Ε., μια από τις μεγαλύτερες εταιρίες παραγωγής,...

Mαθητική χριστουγεννιάτικη συναυλία από το Δημοτικό Ωδείο Άργους

Το Δημοτικό Ωδείο Άργους-Μυκηνών θα παρουσιάσει μαθητική χριστουγεννιάτικη συναυλία...

Ομιλία στο Ναύπλιο με θέμα την περίπτωση της Μύρτιδος

Το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου σε συνεργασία...