Αναδημοσίευση από την «Εφημερίδα των Συντακτών» της 19ης Απριλίου 2022
του Γεωργίου Σαρηγιάννη, ομότιμου καθηγητή Ε.Μ.Πολυτεχνείου
Διάβασα με προσοχή την απάντηση του κ.Πιτερού στην Εφ-Συν της 13.4.2022, και θα ήθελα στο σημερινό μου άρθρο να επισημάνω τα ακόλουθα:
1. Το άρθρο μου δεν αποτελεί απάντηση σε άρθρο του κ.Πιτερού, τα στοιχεία που αναφέρει δεν ευσταθούν σε μια επιστημονική κριτική. Κυρίως αποτελούσε απάντηση σε επίσημα έγγραφα του ΥΠΠΟ, που μπορεί και αυτά να μην ευσταθούν, όμως προέρχονται από το επίσημο Υπουργείο και εκφράζουν την πολιτική του.
2. Για τις διαστάσεις, αναλύθηκε το θέμα στο άρθρο μου στην Εφ-Συν (17.2.2022). Το Σεβαστόν Υπουργείον μέτρησε το κτήριο όταν είχε καταρρεύσει το στεγασμένο χαγιάτι (περιέργως παραμονές της συζήτησης στο ΣτΕ). Tο αυτό ισχύει και για την «θέση» του κτηρίου, ας ξαναδιαβάσει το άρθρο μου στην Εφ-Συν.
3. Παραθέτει δύο σχέδια, του Μποροτσύν του 1831 και το δικό μου, όπου στο υπόβαθρο του Μποροτσύν πρόσθεσα με ερυθρά γραμμή την οικοδομική γραμμή του Σχεδίου Καποδίστρια του 1831. Μια απλή θεώρηση των δύο σχεδίων, δείχνει ότι τα σχέδια είναι ακριβώς τα ίδια.
4. Πού βλέπει την «αλλοίωση» της κάτοψης; Και τι εννοεί «κάτοψη» ο κ.Πιτερός; Το πολεοδομικό σχέδιο;;; Μήπως αυτή η παράγραφος εμπίπτει σε πεδία συκοφαντικής δυσφήμησης;
5. Ως προς το σχέδιο του DeVaud, είναι γνωστό ότι εχει προβλήματα (λείπει όλη η NA περιοχή και πολλά κτήρια κλπ), πρόκειται για μια ανθρώπινη θλιβερή ιστορία, ο συντάκτης του αναχώρησε για λόγους υγείας και παρέδωσε την εργασία του, (Απρίλιος 1829) με προβλήματα, παραλήφθηκε αλλά δεν νομοθετήθηκε. Οι προϊστάμενοί του και ο ίδιος στην παραίτησή του (Αύγουστος 1830) αναφέρει ότι πάσχει από ψυχικές διαταρραχές ( «…il a perdu la tête…», όπως αναγράφεται σε έγγραφα των στρατιωτικών και πολιτικών προϊσταμένων του). Στο μεταξύ υπήρξαν και διαμαρτυρίες κατοίκων ότι «αλλάζει τα πάντα και ότι παραλείπει και ιδιοκτησίες ιδιωτών» όπως αναφέρει ο τοποτηρητής του Αργους Μαυρομάτης τον Μάϊο του 1830. Σημαντικό παράδειγμα η εκκλησία του Αη Γιάννη, η οποία αποπερατώθηκε το 1829 όπως μας πληροφορεί η αναμνηστική πλάκα ΜΗΝΙ ΣΕΠΤ ΑΩΚΘ΄ (1829).
Το σχέδιο DeVaud αν και έχει ημερομηνία «Απρίλιος 1829» όμως δείχνει την προϋπάρχουσα Αγία Παρασκευή (που λανθασμένα ο DeVaud ονομάζει Αγιο Γεώργιο). Λείπει ακόμη το σπίτι του Μακρυγιάννη κ.α. Ακόμη, συγκρίνετέ το με το σχέδιο Μποροτσύν, εδώ η οριογραμμή της οδού είναι διαφορετική. Ετσι, το σχέδιο DeVaud παραδόθηκε μεν, αλλά δεν νομοθετήθηκε. Ο ίδιος δεν θέλησε και δεν εισέπραξε την αμοιβή του και ανατέθηκε στον Μποροτσύν η διόρθωση, συμπλήρωση και πολεοδόμηση η οποία νομοθετήθηκε ως Σχέδιο Πόλης το 1831.
Αποσπάσματα της περιοχής του Αη Γιάννη, επάνω το σχέδιο DeVaud, κάτω το σχέδιο Μποροτσύν περίπου στην ίδια κλίμακα.
6. Πώς λοιπόν μπορεί να εξηγήσει κανείς την απουσία από το σχέδιο DeVaud την ολόκληρη και σχεδόν αποπερατωμένη μεγάλη εκκλησία του Αη Γιάννη όπως και των δύο όμοιων κτηρίων, του Μακρυγιάννη και του βορειότερου; Είναι δυνατόν να κτίστηκε ο Αη Γιάννης, λιθόκτιστη και μεγάλη κατασκευή, μέσα σε 5 μήνες;; Μήπως τελικά ο DeVaud άρχισε να σχεδιάζει τον χάρτη του νωρίτερα, και δεν τον ενημέρωσε πριν τον παραδώσει, αφήνοντας εκτός και τον Αη Γιάννη και τον Μακρυγιάννη και ολόκληρη την ΝΑ συνοικία του Αργους; Ή μήπως λόγω της ασθενείας του δεν αποτυπώθηκαν;
7. Για το ότι εκτός κάποιων δημοσίων κτηρίων και αρχοντικών, «δεν διατηρείται στην πόλη κανένα άλλο καποδιστριακής εποχής σπίτι» καλύτερα να μην απαντήσω.
8. Το ΚΣΝΜ του ΥΠΠΟ δεν κήρυξε διατηρητέο το κτήριο, επειδή ήταν ήδη κηρυγμένο από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Ας ξαναδιαβάσει το άρθρο μου στην ΕΦ-Συν ή τα Πρακτικά του ΚΣΝΜ.
9. Και κάτι ακόμη, το σπίτι δεν είναι διόροφο, είναι μονόροφο με υμιυπόγειο.
10. Τελικά παίζουμε όχι με τα χρόνια, αλλά με τους μήνες και η αλληλουχία σχεδίων από την μια και οικοδομών από την άλλη, θα πρέπει να διερευνηθεί και με άλλες ιστορικές πηγές (περιηγητές, αρχεία κλπ). Αυτό πάντως που είναι βέβαιο, είναι η αναμφισβήτητη μαρτυρία του Τσακόπουλου και οι επίσης αναμφισβήτητες χρονολογίες που αναγράφονται στα σχέδια, όπως επίσης και οι χαρακτηριστικές ελλείψεις και παραλείψεις του σχεδίου DeVaud όπως προκύπτουν τόσο από τα Αρχεία όσο και από την μελέτη του σχεδίου του.
11. Επανερχόμενοι αναγκαστικά στον Μποροτσύν, ισχύουν όσα αναφέρονται στο άρθρο μου στην Εφ-Συν της 17.2.2022, και στις εφημερίδες του Αργους «Αργολικά» (18.2.2022) «Αναγνώστης»(24.2.2022), και «Αργολίδα» 15.3.2022.
