Γράφει η Χρύσα Καρδαρά, θεατρολόγος-φιλόλογος, για την παράσταση που παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο
Η τραγωδία «Ορέστης» διδάχτηκε το 408 π.Χ. και ήταν η τελευταία τραγωδία με την οποία ο Ευριπίδης τίμησε την αθηναϊκή δημοκρατία πριν φύγει για την αυλή του βασιλιά Αρχέλαου στη Μακεδονία. Το έργο ξεκινά με αναφορές στον πόλεμο καθώς ο ποιητής κάνει σαφείς υπόνοιες στο αποτέλεσμα του Πελοποννησιακού πολέμου και τη σημασία της τραγωδίας για τη δημοκρατία που παρήκμαζε στην Αθήνα εκείνη τη χρονική περίοδο.
Σε αυτό το έργο ο Ευριπίδης συνεχίζει το νήμα του μύθου εκεί που οι άλλοι τραγικοί σταματούν την αφήγηση και φωτίζει τα καταρρακωμένα συναισθήματα του Ορέστη και της Ηλέκτρας μετά τη μητροκτονία. Ο Ευριπίδης έμμεσα κάνει κριτική στη μητροκτονία, όπως κάνει κριτική και στον ανθρωπομορφισμό των θεών αφού αναφέρει στο κείμενο ότι ο Απόλλωνας έδωσε το χρησμό για αυτόν τον φρικτό φόνο. Το έργο είναι γεμάτο από τα συναισθήματα απελπισίας των δύο αδελφών αλλά βλέπουμε έντονα και την έννοια της εκδίκησης με τον κύκλο του αίματος έτσι όπως μας παρουσιάζεται στην αρχαία τραγωδία ως αξία του αρχαίου κόσμου.
Το σκηνικό της παράστασης, αφαιρετικό, ντυμένο στις νότες του κίτρινου και του πράσινου, σε γήινα χρώματα αφού ο Ευριπίδης δεν μας μιλά για απογειωμένες αξίες ούτε για το θεϊκό σύμπαν αλλά για τους ίδιους τους ανθρώπους και τα πάθη τους. Στην στρογγυλή σκηνή ήταν τοποθετημένο ένα μακρύ τραπέζι που πιθανώς παραπέμπει στην έννοια της τελετουργίας που είναι η ρίζα του αρχαίου δράματος και βλέπουμε ότι χρησιμοποιήθηκε στην παράσταση περισσότερο ως βάθρο ενώ στο πίσω μέρος σκηνικά που παρέπεμπαν σε εσωτερικό χώρο θύμιζαν στην σχεδίαση και παρουσίαση τους: κλασσικό παραμύθι.
Ο χορός δεν είχε ορχούμενα τραγούδια και η σύλληψη ήταν κυρίως να απαγγέλλει, κινούμενος στο χώρο ενώ ο ρόλος του ήταν περιορισμένος μέσα στην παράσταση καθώς η ερμηνευτική έμφαση δινόταν περισσότερο στους πρωταγωνιστές. Τα κουστούμια του χορού, μαύρα γυαλιστερά δεν έδεναν αρμονικά με την ενδυματολογία των πρωταγωνιστών που είχε διαφορετικό ύφος και στυλ. Οι ερμηνείες των ηθοποιών αρκετά ικανοποιητικές, κυμαίνονταν από αξιοπρεπείς έως πολύ καλές.
Η παράσταση αυτή σε έναν ζωντανό αρχαιολογικό χώρο, όπως η Επίδαυρος, κατάφερε να περάσει τα μηνύματα του Ευριπίδη για το σεβασμό προς τους γονείς (αρχαιοελληνική αρετή) και το φρικτό της μητροκτονίας, την αδελφική αγάπη, τη δύναμη της φιλίας ανάμεσα στον Πυλάδη και τον Ορέστη, το χείμαρρο της εκδίκησης, τη δύναμη του αβυσσαλέου μίσους, όπου τελικά θα σταματήσει με την παρέμβαση του ο Απόλλωνας στο τέλος του έργου.
Χρύσα Καρδαρά
Θεατρολόγος- Φιλόλογος
…………………
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία/Δραμ. επεξεργασία: Γιάννης Κακλέας
Μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς
Σκηνικά: Ηλένια Δουλαδίρη/Γιάννης Κακλέας
Κοστούμια: Ηλένια Δουλαδίρη
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Κίνηση: Άρης Σερβετάλης
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Βοηθός σκηνοθέτη: Αγγελική Τρομπούκη
Β΄ Βοηθός σκηνοθέτη: Άρης Κακλέας
Βοηθός ενδυματολόγου Ιωάννα Καλαβρού
Βοηθός συνθέτη: Αλεξάνδρα Κατερινοπούλου
Βοηθός Φωτίστριας Στέβη Κουτσοθανάση
ΗΘΟΠΟΙΟΙ
ΑΡΗΣ ΣΕΡΒΕΤΑΛΗΣ (Ορέστης)
ΜΑΙΡΗ ΜΗΝΑ (Ηλέκτρα)
ΠΑΝΟΣ ΒΛΑΧΟΣ (Μενέλαος)
ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ (Πυλάδης)
ΓΙΩΡΓΟΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ (Τυνδάρεως)
ΝΙΚΟΛΕΤΑ ΚΟΤΣΑΗΛΙΔΟΥ (Ωραία Ελένη)
ΖΕΡΟΜ ΚΑΛΟΥΤΑ (Φρύγας)
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΖΙΡΩ
ΝΙΚΗ ΛΑΜΗ
ΙΩΑΝΝΑ ΛΕΚΚΑ
ΔΑΝΑΗ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ
ΜΑΤΙΝΑ ΠΕΡΓΙΟΥΔΑΚΗ
ΕΛΙΖΑ ΣΚΟΛΙΔΗ
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗ
ΗΛΕΚΤΡΑ ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ
