Γιατί αξίζει να θυμόμαστε την Παρισινή Κομμούνα

Γράφει ο Βασίλης Ν. Κορολής

“Είθε όλοι οι καλοί πολίτες να σηκωθούν!
Στα οδοφράγματα! Ο εχθρός είναι μέσα στα τείχη μας! Κανένας δισταγμός!
Eμπρός για τη Δημοκρατία, για την Κομμούνα και για την Ελευθερία!
Στα όπλα!”

Mε αυτό το κάλεσμα 150 χρόνια πριν (στις 18 Μαρτίου του 1871) ξεκίνησε ίσως η σημαντικότερη εξέγερση στην Ευρωπαϊκή ιστορία μετά την Γαλλική Επανάσταση. Τον Ιούλιο του 1870 οι Γαλλοί εργάτες επιστρατεύθυκαν χωρίς κανένα όφελος σε έναν εθνικιστικό πόλεμο ενάντια στην Γερμανία με αποτέλεσμα λίγους μήνες αργότερα στην Μάχη του Σεντάν (την 1 Σεπτεμβρίου 1870) ο Γάλλος Αυτοκράτορας (Λουδοβίκος Ναπολέων) να αιχμαλωτιστεί μαζί με την στρατιά του και ως επακόλουθο να καταρεύσει η 2η Γαλλική Αυτοκρατορία. Ένα λαϊκιστικό απολυταρχικό καθεστώς που είχε κρατηθεί στην εξουσία πάνω από 18 χρόνια. Στη θέση της οι Γάλλοι γιακωβίνοι πολιτικοί με επικεφαλή τον Λέων Γαμβέτα (που ήδη από το 1869 με το μανιφέστο της Μπελβίλ υποστήριζε φιλελεύθερες και δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις όπως την κατάργηση της λογοκρισίας και τον διαχωρισμό εκκλησίας κράτους) με την υποστήριξη των σοσιαλιστών ίδρυσαν την 3η Γαλλική Δημοκρατία και συνέχισαν τον πόλεμο.

Στις 19 Σεπτεμβρίου το Παρίσι πολιορκείται από τις Στρατιές των Πρώσων. Μέσα σε αυτό το κλίμα ο Γαμβέτα εγκαταλλείπει το Παρίσι με αερόστατο. Απομένωντας πολλοί λίγοι στρατιωτικοί για την άμυνα του Παρισιού που να μην έχουν αιχαλωτιστεί η Γαλλική Δημοκρατία πλέον δίνει τα όπλα στους φτωχούς Παριζιάνους (τεχνίτες και εργάτες) των ανατολικών τμημάτων της πόλης και με έρανο από το υστέρημα όλων κατασκευάζονται 227 κανόνια τα οποία τοποθετούνται στο λόφο της Μονμάρτης.

Ύστερα από 132 ημέρες πολιορκίας τον Ιανουάριο του 1871 οι Γάλλοι Πολιτικοί αποφασίζουν να παραδώσουν το Παρίσι. Ωστόσο οι εργάτες που πλέον έχουν πάρει τα όπλα αρνούνται να τα παραδώσουν και στα μέσα Μάρτη κηρύσσουν την Κομμούνα του Παρισιού. Διήρκησε μόνο δύο μήνες και ο τελικός της απολογισμός είναι δεκάδες χιλιάδες νεκροί εκτελεσθέντες, φυλακισμένοι και εξορισθέντες. Παρόλα αυτά η σημασία της για την Ευρωπαϊκή ιστορία παραμένει τεράστια.

Πρόκειται για κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια λαϊκή εξέγερση. Διότι μέσα σε αυτούς του δύο μήνες ξεκίνησε να δημιουργείται μια νέα κοινωνία οργανωμένη με βάση την ισότητα, την ελευθερία και την δικαιοσύνη. Μιλάμε για την πρώτη στιγμή στην ανθρώπινη ιστορία που οι τεχνίτες και οι μικρομεσαίοι μαζί με τους απλούς εργάτες καταφέρνουν πάρουν στα χέρια τους την εξουσία αποδεικνύοντας ότι η οργάνωση της κοινωνίας από κάτω προς τα πάνω δεν είναι ουτοπία.

Στις 19 Μαρτίου οι επαναστάτες τυπώνουν το παρακάτω κάλεσμα και το κολλούν σε όλο το Παρίσι:

Πολίτες

Ο Λαός του Παρισιού σώθηκε από το ζυγό που προσπαθούσαν να του επιβάλουν.
Ψύχραιμος αλλά και ανυπόμονος γνωρίζοντας τη δύναμή του, περίμενε χωρίς φόβο για τους τρελούς που ήθελαν να αγγίξουν τη Δημοκρατία.

Αυτή τη φορά οι αδελφοί μας στο στρατό δεν θέλησαν να πάρουν στα χέρια τους την ιερή κιβωτό της ελευθερίας μας. Σας ευχαριστούμε όλους. Τώρα μπορεί το Παρίσι και η Γαλλία να θέσουν τα θεμέλια για μια Δημοκρατία αναγνωρισμένη με όλες τις συνέπειές της τη μοναδική κυβέρνηση που θα κλείσει για πάντα την εποχή των εισβολών και των εμφυλίων πολέμων.

Η κατάσταση πολιορκίας εντείνεται.

Καλούμε τους Πολίτες του Παρισιού να προσέλθουν στα τμήματα τους για να κάνουν τις δημοτικές εκλογές τους. Η ασφάλεια όλων των πολιτών διασφαλίζεται με τη βοήθεια της Εθνικής Φρουράς.

Η κεντρική επιτροπή που εκλέχθηκε έμεινε στην ιστορία ως πρότυπο μίμησης για όλες τις μεταγενέστερες επαναστάσεις.

Μεταξύ άλλων:

• H Εκκλησία διαχωρίστηκε πλήρως από την Πολιτεία. Η εκκλησιαστική περιουσία κατασχέθηκε και κάλεσαν του ιερωμένους να ζουν όπως οι πρώτοι απόστολοι χωρις περιουσία και από την ελεημοσύνη των πιστών.

• Κατοχυρώθηκε η δημόσια εκπαίδευση ανεξάρτητα από τον έλεγχο της εκκλησίας

• Ο μισθός των δημοσίων υπαλλήλων εξισώθηκε με αυτό των απλών εργαζομένων

• Oι δικαστικοί πλέον εκλέγονταν και έγιναν ανακλητοί

• Καταργήθηκε η στρατιωτική θητεία και ο στρατός αντικαταστάθηκε από Λαϊκές Πολιτοφυλακές

• Η αστυνομία έπαψε να είναι λογοδοτούσε πλέον στους πολίτες και μετατράπηκε από όργανο αντίδρασης σε όργανο στην υπηρεσία του λαού

• Τα εργοστάσια που είχαν εγκαταλειφθεί οργανώθηκαν συνεταιριστικά και η διεύθηνση τους πέρασε στα χέρια των εργαζομένων

Η Παρισινή Κομμούνα έδειξε ότι η δημιουργία μιας νέας κοινωνίας δίκαιης και ελεύθερης είναι εφικτή.

Το ιστορικό αυτό γεγονός αποτέλεσε τον προάγγελο τόσο για την μεγάλη Ρωσική Επανάσταση του 1917 που σημάδεψε την ανθρώπινη ιστορία όσο και την ηρωϊκή Κομμούνα της Κροστάνδης το1921 από την οποία συμπληρώνονται επίσης 100 χρόνια και αξίζει επίσης να την μνημονεύσουμε και να τιμήσουμε. Η ιστορική αξία της Παρισινής Κομμούνα του 1871 είναι πολύ μεγαλύτερη από την αξία όλων των εθνικών επαναστάσεων του 19 ου αιώνα και αυτής του 1821 μαζί. Θα ήταν πολύ πιο οφέλιμο για την πρόοδο της κοινωνίας μας τα παιδιά να διδάσκονταν την ιστορία της Παρισινής Κομμούνας. Έχουν πολύ περισσότερα να μάθουν από την μελέτης της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 που η μνημόνευσή της πλέον μόνο εθνικιστικές και θρησκευτικές φαντασιώσεις μπορεί να αναπαράγει στα νέα μυαλά.

Αξίζει εδώ να θυμηθούμε τα προφητικά λόγια ενός από τους υμνητές τις Παρισινής Κομμούνας του Μιχαήλ Μπακούνιν λίγους μήνες μετά την πτώση της Κομμούνας στις 23 Ιουνίου έγραφε:

“Το Παρίσι που κατάστρεψε τον πατριωτισμό και έκτισε πάνω στα ερείπιά του τη Θρησκεία της Ανθρωπότητας. Το Παρίσι, που αυτοανακηρύχθηκε ανθρωπιστικό και αθεϊστικό και που αντικατάστησε τις θρησκευτικές φαντασιώσεις με τις μεγάλες αλήθειες της κοινωνικής ζωής και της πίστης στην επιστήμη, η οποία αντικαθιστά τα ψέματα και τις αδικίες της θρησκευτικής, πολιτικής και νομικής ηθικής, με τις αρχές της ελευθερίας, δικαιοσύνης, ισότητας και αδελφότητας, τις αιώνιες εκείνες θεμελιακές αρχές της ανθρώπινης ηθικής! Το ηρωϊκό Παρίσι, ορθολογικό και πιστό, που επιβεβαίωσε την ενεργητική του πίστη στα πεπρωμένα της Ανθρωπότητας, ακόμα και μέσα στη δοξασμένη πτώση και καταστροφή του και που αφήνει αυτή την πίστη πολύ πιο ενεργητική και ζωντανή για τις γενιές που έρχονται”.

Βασίλης Ν. Κορολής,
Νέες Εργατικές Κατοικίες Ναυπλίου

1 σχόλιο

Σχολιάστε...

Γράψτε το σχόλιό σας
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Πρόσφατα σχόλια