Απρίλης 1941: Οι δραματικές στιγμές των κρατουμένων της Ακροναυπλίας από τους βομβαρδισμούς των Ναζί

Φωτογραφία: Χώρος συσσιτίου στην Ακροναυπλία

 

H φυλακή της Ακροναυπλίας για τους πολιτικούς κρατούμενους άνοιξε το Φλεβάρη του 1937, έξι μήνες μετά από την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου από τον Μεταξά και διαλύθηκε το Φλεβάρη του 1943. Κράτησε έξι ολόκληρα χρόνια.

Εδώ συγκέντρωσαν τον κύριο όγκο των φυλακισμένων κομμουνιστών. 625 κρατούμενοι πέρασαν από το κάτεργο αυτό και στην πλειοψηφία τους ήταν ηγετικά στελέχη του Κόμματος και του εργατικού κινήματος.

To απόσπασμα που ακολουθεί προέρχεται από το βιβλίο του ακροναυπλιώτη κρατούμενου Βασίλη Γ. Μπαρτζιώτα «Κι άστραψε φως η Ακροναυπλιά» (έκδοση «Σύγχρονη Εποχή»). Αναφέρεται στις δραματικές τελευταίες ημέρες του Απρίλη του 1941, πριν φτάσουν οι Γερμανοί στην πόλη, όταν τα στούκας βομβάρδιζαν τα συμμαχικά πλοία αλλά και τις φυλακές της Ακροναυπλίας, όπως αναφέρει ο συγγραφέας. Η ελληνική Κυβέρνηση, όχι μόνο δεν ελευθέρωσε τους κρατούμενους αλλά τους παρέδωσε στους κατακτητές…

Στις 6 του Απρίλη 1941 εισβάλουν στην Ελλάδα οι χιτλερικές ορδές… Οι κρατούμενοι της «Ακροναυπλίας περιμέναμε αυτήν την επίθεση και δε μας ξάφνιασε. (…)

Η χιτλερική αεροπορία βομβαρδίζει το κάτεργο της Ακροναυπλίας. Απ’ τις 21 – 25 του Απρίλη 1941 οι δεσμώτες της Ακροναυπλίας περνούν εφιαλτικές μέρες. Επί πέντε μέρες από τις 6 η ώρα το πρωί μέχρι τις 6 η ώρα το βράδυ χιτλερικά αεροπλάνα τύπου Στούκας βομβαρδίζουν κατά κύματα την Ακροναυπλία και τα αγγλικά καράβια στον Αργολικό Κόλπο.

…Σφυρίζουν τα Στούκας και πέφτουν σαν το χαλάζι οι χιτλερικές βόμβες. Και το βράδυ σαν βασίλευε ο ήλιος, κουρασμένοι και ανάστατοι, πέφταμε να κοιμηθούμε. Πόσο βαρύς ήταν αυτός ο ύπνος! Στα όνειρά μας βλέπαμε πως μας βομβαρδίζουν τα Στούκας…

Οι χιτλερικοί αεροπόροι βομβάρδιζαν τα αγγλικά καράβια, αλλά είχαν, επίσης για στόχο τους και την Ακροναυπλία, όπως μας είπαν οι ίδιοι οι Γερμανοί, όταν κατέλαβαν τα Ναύπλιο:
Ακόμη ζείτε! Ηταν οι πρώτες λέξεις των χιτλερικών αξιωματικών, όταν μπήκαν στην Ακροναυπλία. Εμείς σας ρίξαμε εκατοντάδες βόμβες…

Σωθήκαμε μόνο στην τύχη. Μα και γιατί, όπως ήταν κωνικός ο βράχος της Ακροναυπλίας, οι βόμβες έπεφταν ξυστά και παρασύρονταν στη θάλασσα. Μια δέσμη από βόμβες, που έπεσαν δίπλα στο κτίριο της Ακροναυπλίας, δεν έσκασαν. Ισως κάποιο σαμποτάζ πατριώτη της Γερμανίας να έσωσε τη ζωή εκατοντάδων κρατουμένων.

Τις μέρες αυτές η Ακροναυπλία έμοιαζε με κόλαση. Τη νύχτα φεύγουν από το Ναύπλιο οι Αγγλοι και Ελληνες επίσημοι για την Κρήτη και την Αίγυπτο. Ενα αγγλικό καταδρομικό έχει μισοβυθισθεί στο λιμάνι του Ναυπλίου. Κάποια χιτλερική βόμβα το ‘χει χτυπήσει στην μπουρού του και σφυρίζει δαιμονισμένα μέρα – νύχτα, σαν να ‘χει στοιχειώσει…

Παρακολουθάμε απ’ τα παράθυρα τη μάχη ανάμεσα στο αγγλικό καταδρομικό και τα Στούκας. Ενας Νεοζηλανδός ώρες ολόκληρες πολεμούσε ηρωικά, με το αντιαεροπορικό του έριξε μάλιστα ένα Στούκας που κάηκε στον αέρα. Στο τέλος το αντιαεροπορικό σίγησε και ο Νεοζηλανδός ήρωας έπεσε νεκρός!

…Ενα άλλο εμπορικό καράβι, γεμάτο νιτρογλυκερίνη έχει πάρει φωτιά. Από στιγμή σε στιγμή είναι έτοιμο να εκραγεί. Βρίσκεται ακριβώς κάτω από το βράχο της Ακροναυπλίας. Αν ανατιναχτεί δε θα μείνει τίποτε από το κάτεργό μας και από μας. Η ζωή εκατοντάδων ανθρώπων βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο.

Η επιτροπή μας πήγε, όταν το ‘μαθε την τελευταία στιγμή, στο διοικητή και ζήτησε να μας αφήσει ελεύθερους, για να σωθούμε! Σ’ απάντηση αυτός δυναμώνει τη φρουρά και καλεί σε ενίσχυση κι άλλους χωροφύλακες απ’ το Ναύπλιο οπλισμένους με βαριά πολυβόλα. Μας επιτρέπει να βγούμε στο προαύλιο, που ήταν πριν μπεις στο κύριο κτίριο της Ακροναυπλίας για να ‘μαστε κάπως αραιωμένοι. Ομως το προαύλιο αυτό μόλις χωράει καμιά 200ριά ανθρώπους. Ετσι, οι άλλοι έμειναν στο αντιαεροπορικό καταφύγιο και στα παράθυρα με τους χοντρούς τοίχους.

Το “προαύλιον μελέτης” των φυλακών, τον Ιούλη του 1937

Ευτυχώς που φυσάει απ’ τη στεριά αεράκι και το καράβι μέσα στις φλόγες απομακρύνεται 600 – 800 μέτρα μακριά απ’ το βράχο της Ακροναυπλίας. Ξαφνικά ακούστηκε μια τρομαχτική έκρηξη, θα ‘ταν η ώρα 14.00. Η Ακροναυπλία σείστηκε σαν να ‘τανε αχυροκαλύβα. Δημιουργήθηκαν μεγάλες ρωγμές στους τοίχους, τα παράθυρα ξηλώθηκαν και ένα μέρος της στέγης χάλασε… Σ’ ολόκληρο το Ναύπλιο δεν έμεινε τζάμι γερό!

…Μεγάλα κομμάτια από πυρακτωμένες λαμαρίνες του καραβιού έφτασαν μέχρι το προαύλιο του στρατοπέδου και έπεσαν μερικά μέτρα μακριά μας. Είμαστε φαίνεται …τυχεροί. Σαν κατάπεσε η λάβα της φωτιάς και γαλήνεψε η θάλασσα, μετρηθήκαμε. Δεν λείπει κανένας! Δεν μας βρήκαν ούτε οι χιτλερικές βόμβες, ούτε η πυρακτωμένη λάβα απ’ το ανατιναγμένο καράβι.

Μείναμε στη ζωή, φυλακισμένοι σ’ ένα μισογκρεμισμένο κτίριο. Και μ’ ένα κέρδος: Οι χιτλερικές βόμβες και η ανατίναξη του καραβιού …κατάργησαν την απομόνωση της Ακροναυπλίας. Δεν είχε πια κανένα νόημα. Ο διοικητής του στρατοπέδου αναγκάστηκε να φέρει αυτούς που ήταν στην απομόνωση μαζί μας.

Στο αναμεταξύ, οι χιτλερικοί κατακτητές έφταναν στην Αθήνα. (…) Οι τελευταίες μας πληροφορίες ήταν πως οι Γερμανοί πλησίαζαν στον Ισθμό της Κορίνθου.

Η Ομάδα μας με επιτροπή της απαιτεί απ’ τη Διοίκηση του στρατοπέδου να μας αφήσει αμέσως ελεύθερους. Συγκεντρωθήκαμε μπροστά στις κιγκλίδες και φωνάζαμε να ανοίξουν οι πόρτες της φυλακής μας. Οταν άκουσε τις φωνές και είδε τόσο πολύ κόσμο στις κιγκλίδες ο διοικητής – ήταν τότε ο μοίραρχος Γιαννίκος, γίνηκε κατάχλομος και άρχισε να φωνάζει από την πόρτα του γραφείου του: «Εχετε το λόγο της στρατιωτικής μου τιμής, ότι αν οι Γερμανοί περάσουν τον Ισθμό, που είναι η τελευταία γραμμή αμύνης, διαθέτω έβδομήντα χωροφύλακες, κάμποσα οπλοπολυβόλα και βαρειά πολυβόλα, θα πάρω κι εσάς και θα πολεμήσουμε μαζί».

Οπως έδειξαν τα πράγματα, ο κύριος διοικητής μάς έλεγε ψέματα για να μας καθησυχάσει… Κανένα λόγο στρατιωτικής τιμής δεν έχουν οι χαφιέδες. Ζητούσε απλώς να κερδίσει χρόνο. Για να εκπληρώσει την αποστολή που πήρε απ’ τον Μανιαδάκη, να μας παραδώσει αιχμάλωτους στους καταχτητές για να μας εξοντώσουν!

Την άλλη μέρα επιτροπή μας (…) ζήτησε να παρουσιαστεί στον Εγγλέζο στρατηγό (αυτός ήταν τώρα ανώτατος διοικητής Πελοποννήσου) για να βάλει το ζήτημα της απόλυσής μας. Ο Εγγλέζος στρατηγός δεν τους δέχτηκε. Επιτροπή μας έκανε διάβημα και στον αντισυνταγματάρχη Πατέρη (…) υποσχέθηκε να μας αφήσει (…) μας παρέδωσε. Οπως είναι γνωστό, ο Πατέρης έγινε αργότερα αντιστράτηγος και αρχηγός της χωροφυλακής (…) οι Γερμανοί κατέλαβαν την Ακροναυπλιά τις τελευταίες μέρες του Απρίλη του 1941.

Η διχτατορία, ο Μανιαδάκης, η πλουτοκρατική ολιγαρχία που στήριζε τη διχτατορία μάς παρέδωσαν «διά πρωτοκόλλου» στους χιτλερικούς φασίστες σαν αιχμαλώτους πολέμου….

Τώρα, το κύριο πρόβλημα δεν είναι η πάλη με τις «δηλώσεις μετανοίας». Το καθήκον αυτό ξεπεράστηκε, ανήκε πια στην ιστορία των ηρωικών αγώνων της Ακροναυπλιάς. Αρχίζει το μαρτύριο της πείνας… Δεν προφτάσαμε να ξεπεράσουμε τη μεγάλη δοκιμασία, το μαρτύριο της πείνας, προβάλλει ένας άλλος, πιο μεγάλος κίνδυνος, οι εκτελέσεις για αντίποινα.

spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img

Διαβάστε ακόμη

Στην Αργολίδα η πρώτη εγχείρηση αλλαγής φύλου: Η Καλλώ έγινε Κάλλων

η πρώτη εγχείρηση αλλαγής φύλου Σύμφωνα με κείμενο του Διόδωρου του Σικελιώτη (Βιβλίο 32, κεφ. 11, παρ. 1-4), γύρω στα 120 π.Χ. έγινε στην Επίδαυρο...

Συλλυπητήρια του Συνδέσμου Φιλολόγων Αργολίδας για τον θάνατο του Κωνσταντίνου Β. Τσιλιμίγκρα

Συλλυπητήρια ανακοίνωση του Συνδέσμου Φιλολόγων Αργολίδας Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας εκφράζει τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στον Βασίλη Τσιλιμίγκρα, τ. Σχολικό Σύμβουλο Φιλολόγων Ν. Αργολίδας και...

Δήμος Άργους: Πόσα εκατομμύρια χρέη και δάνεια άφησε η δημοτική αρχή Καμπόσου (και είναι κι άλλα…)

Δήμος Άργους-Μυκηνών: Πόσα χρέη και δάνεια άφησε η δημοτική αρχή Καμπόσου Ανακοίνωση από τη δημοτική αρχή Άργους-Μυκηνών και τον δήμαρχο Γιάννη Μαλτέζο Οι ισχυρισμοί του...

Στην Αργολίδα η πρώτη εγχείρηση αλλαγής φύλου: Η Καλλώ έγινε Κάλλων

η πρώτη εγχείρηση αλλαγής φύλου Σύμφωνα με κείμενο του Διόδωρου του Σικελιώτη (Βιβλίο 32, κεφ. 11, παρ. 1-4), γύρω στα 120 π.Χ. έγινε στην Επίδαυρο...

Συλλυπητήρια του Συνδέσμου Φιλολόγων Αργολίδας για τον θάνατο του Κωνσταντίνου Β. Τσιλιμίγκρα

Συλλυπητήρια ανακοίνωση του Συνδέσμου Φιλολόγων Αργολίδας Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας εκφράζει τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στον Βασίλη Τσιλιμίγκρα, τ. Σχολικό Σύμβουλο Φιλολόγων Ν. Αργολίδας και...

Δήμος Άργους: Πόσα εκατομμύρια χρέη και δάνεια άφησε η δημοτική αρχή Καμπόσου (και είναι κι άλλα…)

Δήμος Άργους-Μυκηνών: Πόσα χρέη και δάνεια άφησε η δημοτική αρχή Καμπόσου Ανακοίνωση από τη δημοτική αρχή Άργους-Μυκηνών και τον δήμαρχο Γιάννη Μαλτέζο Οι ισχυρισμοί του...

Με τρεις εκδηλώσεις ξεκινά την Κυριακή το “Αργείτικο Καρναβάλι”

Την Κυριακή 25 Φεβρουαρίου ανοίγει το Τριώδιο και ο Δήμος Άργους-Μυκηνών έχει προγραμματίσει για τη συγκεκριμένη ημέρα τρεις εκδηλώσεις: τρεις εκδηλώσεις "Αργείτικο Καρναβάλι" Στις 10πμ,...

Με τρεις εκδηλώσεις ξεκινά την Κυριακή το “Αργείτικο Καρναβάλι”

Την Κυριακή 25 Φεβρουαρίου ανοίγει το Τριώδιο και ο Δήμος Άργους-Μυκηνών έχει προγραμματίσει για τη συγκεκριμένη ημέρα τρεις εκδηλώσεις: τρεις εκδηλώσεις "Αργείτικο Καρναβάλι" Στις 10πμ,...

Στα όρια της κατάρρευσης αρχαία μνημεία του Άργους – Απαιτείται άμεση παρέμβαση του ΥΠΠΟ

κατάρρευσης αρχαία μνημεία του Άργους Είναι γνωστό σε όλους τους κατοίκους του Άργους και στις μέχρι τώρα Δημοτικές Αρχές ότι τα μνημεία της αρχαιότερης πόλης...

Δήμος Ναυπλιέων: Συνάντηση με διευθυντές και γονείς για τα προβλήματα στα σχολεία

Δήμος Ναυπλιέων: Συνάντηση για τα σχολεία Στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών του δημάρχου Ναυπλιέων Δημήτρη Ορφανού, η πρόεδρος των Σχολικών Επιτροπών Αγγελική Παναγιωτακοπούλου, συναντήθηκε την...

Πρόσφατα θέματα

Πρόσφατα θέματα

25 Φεβρουαρίου: Ποιοι γιορτάζουν – Κάποια γεγονότα σαν σήμερα

Εικόνες: "Γεύμα στο πάρτι του πλοίου" του Ρενουάρ, στρατιώτης...

Πτολεμαΐδα: Πέθαναν πατέρας και βρέφος την ίδια μέρα, από διαφορετικά αίτια

Πτολεμαΐδα: Πέθαναν πατέρας και βρέφος  Τραγική φιγούρα η 42χρονη μητέρα...

Εύκολη νίκη του Διομήδη κόντρα στον Πανελλήνιο

Διομήδης - Πανελλήνιος 29-19 Εύκολη νίκη επί του Πανελληνίου για...

Έγκλημα στην Αγία Βαρβάρα: Πεθερός σκότωσε τον γαμπρό του

Έγκλημα σημειώθηκε το Σάββατο 24/2 στην Αγία Βαρβάρα, στην...

Τέλη κυκλοφορίας: Λήγει η προθεσμία για τις πληρωμές – Οι τρόποι εξόφλησης

Τέλη κυκλοφορίας: Λήγει η προθεσμία Τελειώνει ο χρόνος για τα...

Στην Αργολίδα η πρώτη εγχείρηση αλλαγής φύλου: Η Καλλώ έγινε Κάλλων

η πρώτη εγχείρηση αλλαγής φύλου Σύμφωνα με κείμενο του Διόδωρου...