Βιβλιοπαρουσίαση: Η χάρη και η χαρά της ποίησης – Γιώργου Κουσιουνέλου: «Γλυκολαλήματα»

74 Likes
24 Shares
0 Comments

 

Βιβλιοπαρουσίαση από τον Βασίλη Τσιλιμίγκρα

Η έκδοση ενός βιβλίου ποίησης νομίζω ότι πάντοτε είναι ένα πολυσήμαντο γεγονός. Γεγονός, αφενός γιατί η τέχνη της ποίησης προϋποθέτει γερή «αρματωσιά» και από τον ποιητή αλλά και από τον αναγνώστη και αφετέρου γιατί η ποίηση, ο πρώτος τρόπος έντεχνης γλωσσικής έκφρασης, αποτελεί ένα ανθρώπινο πηγαίο και αυθεντικό δημιούργημα που στοχεύει τόσο στη συναισθηματική και αισθητική επιρροή όσο και στη στοχαστική και διεισδυτική προσέγγιση της ζωής και του «σύμπαντος», στο οποίο γεννιέται, αναπτύσσεται, ωριμάζει και πεθαίνει ο άνθρωπος. Η ποίηση είναι ένας αρχανθρωπικός αλλά και ταυτόχρονα μοντέρνος τρόπος γλωσσικής, πνευματικής, αισθητικής και συναισθηματικής έκφρασης. Πολύ περισσότερο, όταν αυτό το λογοτεχνικό μέσο επιλέγεται από έναν «λαϊκό» ποιητή που στη ζωή του δε σπούδασε στα κλασικά πανεπιστήμια αλλά μορφώθηκε μέσα στη βιοπάλη της ζωής, στα «πανεπιστήμιά μου», όπως έλεγε ο Μαξίμ Γκόρκι.

 

Πρόκειται για τον «λαϊκό ποιητή» Γιώργο Κουσιουνέλο και την παρθενική ποιητική του συλλογή «Γλυκολαλήματα», που εκδόθηκε στο Άργος το 2016. Έστω και με μεγάλη και ασύγγνωστη καθυστέρηση, αφού πέρασε σχεδόν ένας χρόνος από τότε που πήρα το βιβλίο στα χέρια μου, θα επιχειρήσω να καταθέσω τη δική μου γνώμη για τη «γλυκόλαλη» αυτή συλλογή.

 

Τα πρώτα πράγματα που σταμάτησαν την πορεία της ματιάς μου και της σκέψης μου ήταν ο τίτλος, ο πίνακας στο εξώφυλλο και η αφιέρωση στην 7η σελίδα. Γλυκολαλήματα, μια λέξη φτιαγμένη να εκφράζει τη μελωδικότητα, τη γλύκα της «φωνής» του πουλιού, το κελάηδημα του αηδονιού. Και πράγματι ο τίτλος αποδίδει πολύ πιστά και χαρακτηρίζει επιτυχέστατα τα ποιήματα που ο Γιώργος Κουσιουνέλος δημιούργησε με τη γραφίδα του και εξέθεσε σε δημόσια απόλαυση. Είναι ποιήματα που επιτελούν το στόχο της ποίησης και εκφράζουν όλα τα χαρακτηριστικά που συνθέτουν τη ζωή. Δεν μπορούσε, λοιπόν, μια λέξη-τίτλος, που αγγίζει κατάβαθα το ρομαντισμό, τη συναισθηματική έξαρση, τη γαλήνη αλλά και την πολυχρωμία της ψυχής, παρά να συνοδευτεί από έναν πίνακα, προσκαλώντας τον αναγνώστη στην απόλαυση με τα ωραιότερα λουλούδια του γήινου κήπου, τα τριαντάφυλλα, και προκαλώντας σε πολλαπλά επίπεδα την αισθητική και ψυχική ευαισθησία του μελλοντικού αναγνώστη, μεταφέροντάς τον σ’ ένα μαγικό κήπο , τον κήπο της Εδέμ, ως απαραίτητη σκηνοθετική προϋπόθεση για τη απόλαυση της ποιητικής πανδαισίας που θα ακολουθήσει. Τέλος, η αφιέρωση, «αφιερώνω το βιβλίο μου σ’ αυτούς που ονειρεύονται…», προσδιορίζει τη βασική προϋπόθεση προσέλευσης στο μαγικό κόσμο της ποίησης, επιτρέποντάς να συμπληρώσουμε αυτή την προϋπόθεση μ’ αυτήν που ο Μάνος Χατζιδάκις μας κληροδότησε: «… κι όταν δεν ονειρεύονται, τραγουδούν».

 

Ο Γιώργος Κουσιουνέλος διεκδικεί επάξια τον χαρακτηρισμό «λαϊκός ποιητής». Με πυξίδα την έμπνευση, την ευαισθησία, τη διαίσθηση και την «ανοιχτή» ψυχή του στη ζωή και στη φύση, χωρίς την προσήλωση σε δεσμευτικές τεχνοτροπίες, μακριά από εγκεφαλικές κανονιστικές απαιτήσεις, ξεκινά και διασχίζει το δρόμο της ποίησης και της ζωής συνοδευόμενος και από τη φιλοσοφική και ευαίσθητη κριτική ματιά του. Επομένως, η εμπειρία της ζωής μετασχηματισμένη σε δημιούργημα ποιητικό με την αξιοποίηση όλων των παραπάνω ποιητικών και φιλοσοφικών «εργαλείων» πιστοποιούν και δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό. Αποτελεί ένα εξαίρετο δείγμα της έμπνευσης και της δεξιοτεχνίας που δημιουργεί η ίδια η ζωή. Μετέχοντας και φθειρόμενος καθημερινά στη βιοπάλη της ζωής, κρατά για τον εαυτό του κάποιες στιγμές με στόχο όχι να τις απολαύσει μονάχος του αλλά να τις οικειωθεί μ’ αυτούς που τον εμπνέουν και τον περιβάλλουν.

 

Με ματιά αυθεντική και αθώα αλλά ταυτόχρονα πολυκεντρική και διηθητική, με λόγο στέρεο και λυρικό και με ιδιαίτερη γλωσσοπλαστική ικανότητα, μέσα σε μια κοινωνία τεχνοκρατική και ανταγωνιστική, τυποποιημένη και πολλές φορές απάνθρωπη και αποκρουστική, δίνει το χαρμόσυνο μήνυμα πως η ζωή είναι ωραία με όλες τις δυσκολίες της.

 

Ο Γ. Κουσιουνέλος γνωρίζει άριστα τη φύση, καθώς γεννήθηκε και έζησε τα παιδικά του χρόνια στη χώρα του Πάνα, την Αρκαδία, την «gelida terra», την παγωμένη γη, όπως την ονόμασε ο Βιργίλιος. Παρ’ ότι νωρίς ήρθε στο πολιδίψιο Άργος κράτησε ως φυλαχτό στην παιδική ψυχή του όλες τις ομορφιές της φύσης και τις πρόσφερει απλόχερα σε όλους μέσα από τα ποιήματά του.

 

Ταυτόχρονα η καθημερινότητα, η φιλοσοφία για τις μικρές καθημερινές πράξεις αλλά και ο σκληρός αγώνας της επιβίωσης τον καθοδηγούν να βλέπει την ομορφιά, να στοχάζεται τα προβλήματα, να φιλοσοφεί για την αξία της ζωής και να προσπαθεί να ισορροπήσει σ’ αυτό τον κόσμο της αμφιβολίας και της αγωνίας, της χαράς και της αισιοδοξίας ,αλλά και της απελπισίας και του θανάτου θεμελιώνοντας και υμνώντας ποιητικά την ομορφιά της ζωής.

 

Τα θέματα της ποιητικής του δημιουργίας ποικίλα. Ξεκινά με το πρόσωπο που σφραγίζει τη ζωή όλων μας, τη μάνα: «είδα μανούλα να σκορπάς/χαρές πολλές ν’ απλώνεις,/ κι αγνά γλυκά να περπατάς/ χρυσό στρατί να στρώνεις» και τελειώνει με την αέναη ελπίδα και διεκδίκηση του ανθρώπου, τον παράδεισο: «Αν θέλεις τον παράδεισο στον ουρανό μην ψάχνεις,/ούτε βαθιά στην άβυσσο ό,τι ζητάς δε θα ΄χεις./Είναι κοντά τριγύρω σου, στου δειλινού το χρώμα,/και στον γλυκό τον ύπνο σου, στου χωραφιού το χώμα./ … Στο όνειρο μέσα μπορείς παράδεισο να πλάσεις,/μην κάθεσαι, μην καρτερείς στον ουρανό να φτάσεις./Σαν σκαλιστής που σμίλευες στον ουρανό τ’στέρια,/παράδεισο που σμίλευες έχεις τα δυο σου χέρια.» Ανάμεσα σ’ αυτούς τους δυο καθοριστικούς σταθμούς της ζωής, την αφετηρία και το τέλος, ο Γιώργος Κουσιουνέλος περιδιαβαίνει όλη τη γη με την άμαξα της ποιητικής του ευαισθησίας και ονειροπόλησης. Γεγονότα της ζωής του, η Ελλάδα, ο τόπος της και οι άνθρωποι, η μοναξιά της λογικής, η φύση σε όλες της τις εκφάνσεις, οι εποχές του χρόνου, τα αισθήματα του ανθρώπου, η γυναίκα και ο έρωτας, η ζωή σε όλες τις διαστάσεις, η Αργολίδα και η Αρκαδία αλλά και η προσφυγιά (Το προσφυγόπουλο/που έρχεται κοντά σου /ας γίνει πριγκηπόπουλο/ Αιγαίο στα νερά σου.) είναι κάποια από τα θέματα που καταγράφει ο ποιητής.

 

Η επιλογή της ομοιοκαταληξίας και του μέτρου, ως εργαλεία της ποιητικής τέχνης, αντί να φαντάζουν παράκαιρα στην εποχή μας, μεταμορφώνονται σε μηχανές ποιητικής δύναμης που επιβεβαιώνουν και τον τίτλο του βιβλίου, «Γλυκολαλήματα».

 

Αυτή η ποιητική μαγεία συμπληρώνεται και επεκτείνεται από τη γοητευτική γλωσσοπλαστική δύναμη του Γ. Κουσιουνέλου και την επιδέξια, πλαστική και συμβολική χρήση των λέξεων. Κυρίως η δημιουργία σύνθετων λέξεων επεκτείνει και διευρύνει το νόημά τους με πρωτόγνωρες ακουστικές και νοηματικές εικόνες, (καλοδροσίζει, αχνόπεφτη βροχή, τρυφεροφυλλωσιές, μεταξογεμισμένες).

 

Ολοκληρώνοντας τη μικρή αυτή παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Γιώργου Κουσιουνέλου θα έλεγα ότι η λιτότητα και η καθαρότητα της έκφρασης και της σκέψης, η εμπειρική φιλοσοφική ενατένιση της ζωής και της κοινωνίας, η αγάπη για τους ανθρώπους, τον τόπο, τη φύση και τη ζωή, η απλότητα της προσέγγισης των θεμάτων μαζί με τη θαυμάσια εικονοπλασία αποτελούν τους ιδεολογικούς και λογοτεχνικούς άξονες της ποιητικής προσφορά του Γιώργου Κουσιουνέλου. Ο διαβατάρης-αναγνώστης αποζημιώνεται και χαροποιείται στο πέρασμα από τα μονοπάτια αυτής της αξιόλογης και στοχαστικής ποιητικής συλλογής.

 

 

Της ποίησης το βάλσαμο

………………………………
Και στο μελένιο άπλωμα
Ο στίχος θα φαντάζει,
Της ποίησης το βάλσαμο
Μες στις καρδιές θα βάζει

 Γλυκολαλήματα, σελ.216

 

 

Άργος, Πέμπτη, 6 Ιουλίου 2017

Βασίλης Τσιλιμίγκρας

ΧΩΡΙΣ ΣΧΟΛΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

error: Περιεχόμενο που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα.